Nghiệm thu cấp Bộ nhiệm vụ khoa học “Biên soạn Từ điển bách khoa văn học Tây Nguyên từ năm 1945 đến nay”
Chiều ngày 07/11/2026, tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam - số 1 Liễu Giai, phường Ngọc Hà, Thành phố Hà Nội, Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp Bộ đã họp và đánh giá nhiệm vụ “Biên soạn Từ điển bách khoa Văn học Tây Nguyên từ năm 1945 đến nay”, do TS. Trần Văn Trọng làm chủ nhiệm, Viện Ngôn ngữ học là tổ chức chủ trì. Hội đồng nghiệm thu gồm 07 thành viên do PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam làm Chủ tịch Hội đồng.

Tây Nguyên là không gian văn hoá đa dạng, nơi nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống, giao lưu và tạo nên những sắc thái riêng trong đời sống tinh thần. Từ nền tảng văn hoá phong phú của vùng, nhiệm vụ cho rằng văn học Tây Nguyên hiện đại từ năm 1945 đến nay đã phản ánh con người, lịch sử và những biến đổi của khu vực. Diện mạo văn học đó được hình thành từ những sáng tác của các nhà văn gắn bó với Tây Nguyên, trong đó có những cây bút là người dân tộc tại chỗ, đồng thời cũng có đóng góp của các nhà văn từ nơi khác viết về vùng đất này. Sự gặp gỡ giữa những tiếng nói sáng tác tạo nên một văn học Tây Nguyên vừa mang bản sắc địa phương, vừa có sự giao lưu, hoà cùng với dòng chảy chung của văn học Việt Nam.

Với mục tiêu hệ thống hoá nguồn tư liệu và cung cấp một công cụ tra cứu chuyên biệt, nhiệm vụ giới thiệu các tác giả, tác phẩm, tổ chức và sự kiện tiêu biểu, qua đó góp phần nhận diện tiến trình hình thành, phát triển và những đặc điểm của văn học Tây Nguyên. Công trình cũng đặt văn học trong mối liên hệ mật thiết với bối cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá, đặc điểm cư dân của vùng, giúp độc giả có thêm cơ sở để tìm hiểu văn học không chỉ qua từng tác giả, tác phẩm riêng lẻ mà còn trong chỉnh thể văn học vùng.

Tới nay, chưa có công trình từ điển bách khoa nào về văn học Tây Nguyên, vì thế nhiệm vụ đã góp phần lấp khoảng trống thiếu vắng công trình tra cứu về văn học Tây Nguyên sau 8 thập kỷ phát triển, tạo cơ sở tra cứu hệ thống về tác giả, tác phẩm và diện mạo văn học của vùng. Kết quả, nhiệm vụ biên soạn được 158 mục từ, số trang bản thảo biên soạn lên tới 451 trang, với 5 loại hình mục từ, gồm: 7 mục từ khái quát về lịch sử hình thành và phát triển ngành, 42 mục từ tác giả, 88 mục từ tác phẩm, 13 mục từ tổ chức và 8 mục từ sự kiện tiêu biểu; về trường độ mục từ, có: 5 mục từ rất dài (từ 2.500 chữ trở lên), 94 mục từ dài (từ 1.200 - dưới 2.500 chữ), 47 mục từ trung bình (từ 800 - dưới 1.200 chữ), 12 mục từ ngắn (dưới 800 chữ). Công trình đã phác hoạ được diện mạo văn học của một vùng đất đặc biệt, đặc điểm của mảng văn học vùng, các tác giả - tác phẩm tiêu biểu và góp phần làm rõ đặc điểm của văn học vùng trong mối liên hệ với bối cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá.

Anh-tin-bai
TS. Trần Văn Trọng trình bày kết quả nghiên cứu trước Hội đồng

Sau khi nghe chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày kết quả nghiên cứu, các thành viên Hội đồng đã nhận xét, trao đổi, góp ý đối với kết quả của nhiệm vụ. Hội đồng đánh giá nhiệm vụ được triển khai công phu, tỉ mỉ và có hệ thống. Các tiêu chí lựa chọn mục từ rõ ràng, hợp lý; cấu trúc biên soạn các mục từ được trình bày chặt chẽ, cơ bản tuân thủ quy cách, thể lệ biên soạn, văn phong trình bày khách quan, phù hợp với văn phong của loại hình từ điển bách khoa. Một đóng góp thiết thực của công trình là khả năng phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và tra cứu. Giúp người đọc tiếp cận nhiều thông tin tập trung về văn học Tây Nguyên, hỗ trợ việc tìm hiểu tác giả, tác phẩm, tổ chức và sự kiện; đồng thời cung cấp nguồn tham khảo cho nghiên cứu lịch sử văn học, văn hoá vùng và những lĩnh vực liên quan. Công trình cũng góp phần lưu giữ, nhận diện và quảng bá những giá trị văn học gắn với không gian văn hoá Tây Nguyên. Tại phiên họp, nhiệm vụ nhận được sự đồng thuận đánh giá cao về kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, đồng thời góp ý một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện, nhất là bổ sung đánh giá khái quát hơn về diện mạo văn học các dân tộc Tây Nguyên trong bức tranh văn học Việt Nam ở báo cáo tổng hợp; gợi ý cân nhắc số hoá công trình để thuận tiện tra cứu, cập nhật và mở rộng khả năng, không gian sử dụng.

Hội đồng thống nhất nghiệm thu nhiệm vụ, xếp loại Khá, khuyến khích nhóm nghiên cứu tiếp thu sâu sắc ý kiến của các nhà khoa học, hoàn thiện bản thảo, chọn lọc nội dung để tiến tới việc xuất bản. Khi được hoàn thiện và xuất bản, công trình sẽ góp phần bổ sung nguồn tư liệu tra cứu, phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, quản lý văn hoá và nâng cao nhận thức về diện mạo, giá trị của văn học Tây Nguyên.

Nguyễn Thuỷ Hồng
Nguồn bài viết: Trang Thông tin điện tử Viện Ngôn ngữ học
Tin xem nhiều
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1