Phiên thảo luận có sự tham gia của các diễn giả:
• Ngài Kohdayar Marri, Đại sứ Cộng hòa Hồi giáo Pakistan tại Việt Nam;
• Bà Ilundi Dos Santos, Đại sứ Cộng hòa Mozambique tại Việt Nam;
• TS. Trần Thùy Phương, Trưởng phòng Nghiên cứu châu Phi, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi;
• TS. Huỳnh Thanh Loan, Nghiên cứu viên chính, Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ, Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi.

Phát biểu mở đầu, TS. Phan Cao Nhật Anh nhấn mạnh công nghệ số và kết nối số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, cung cấp dịch vụ công, giáo dục, y tế và hợp tác xuyên biên giới. Kết nối số có thể mở rộng cơ hội cho người dân và doanh nghiệp, giúp vượt qua rào cản địa lý và thúc đẩy trao đổi tri thức; tuy nhiên, những lợi ích này không tự động được chia sẻ một cách đồng đều, mà đòi hỏi phải xem xét đồng thời các yếu tố hạ tầng, chi phí, kỹ năng, ngôn ngữ, an toàn và năng lực quản trị. Phiên thảo luận được tổ chức thành ba vòng: vòng thứ nhất đặt các câu hỏi chung cho các diễn giả; vòng thứ hai đi sâu vào chuyên môn và góc nhìn riêng của từng diễn giả; vòng thứ ba dành cho hai vị Đại sứ, tập trung vào các ưu tiên quốc gia và những lĩnh vực hợp tác cụ thể.

Đại sứ Kohdayar Marri đã chia sẻ kinh nghiệm của Pakistan trong phát triển số, nhấn mạnh vai trò của kết nối số trong nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng cơ hội kinh tế, đồng thời bảo đảm tính bao trùm, an toàn và khả năng tiếp cận cho người dân. Đại sứ cũng nêu những lĩnh vực có tiềm năng tạo tác động thực tiễn và các hình thức hợp tác quốc tế phù hợp trong thời gian tới.

Đại sứ Ilundi Dos Santos đã chia sẻ góc nhìn của Mozambique về những lĩnh vực có thể hưởng lợi từ việc mở rộng kết nối số và các điều kiện để các nhóm dân cư khác nhau cùng tiếp cận được cơ hội. Đại sứ cũng nêu các ưu tiên kết nối số của Mozambique và những lĩnh vực mà hợp tác quốc tế, trao đổi kinh nghiệm giữa các nước Nam Bán cầu có thể mang lại giá trị thiết thực.

TS. Trần Thùy Phương cho rằng không có một mô hình phát triển số chung cho toàn châu Phi, do sự khác biệt giữa các quốc gia về địa lý, dân cư, hạ tầng, ngôn ngữ và năng lực thể chế. Bài học quan trọng là bắt đầu từ nhu cầu thực tế của từng cộng đồng, chú trọng đào tạo nhân lực tại chỗ và bảo đảm nguồn lực để các sáng kiến số được vận hành bền vững.

TS. Huỳnh Thanh Loan cho rằng kết nối số chỉ mang lại lợi ích lâu dài khi gắn với hạ tầng công cộng và năng lực tại chỗ. Từ kinh nghiệm của Ấn Độ với hạ tầng công cộng số (DPI), diễn giả nhấn mạnh ba điều kiện của phát triển số bao trùm: dịch vụ dễ tiếp cận với chi phí hợp lý, cơ chế bảo vệ người dùng và năng lực nội sinh để vận hành hệ thống.

Trong phần thảo luận mở, PGS.TS. Lê Phước Minh , Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi, Chủ tịch Liên minh Hợp tác Kinh tế Việt Nam - châu Phi (VAECA) chia sẻ góc nhìn về kết nối số trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và các quốc gia châu Phi. Theo ông, phát triển số mở ra nhiều cơ hội để thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam với châu Phi, đòi hỏi các bên tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác cụ thể, phù hợp với nhu cầu của mỗi bên.

Tổng kết phiên thảo luận, TS. Phan Cao Nhật Anh nhấn mạnh thông điệp chung: kết nối số không thể chỉ được đánh giá bằng mức độ phủ sóng hạ tầng hay tốc độ công nghệ, mà quan trọng là người dân có tiếp cận được dịch vụ và cơ hội một cách công bằng, an toàn, thuận tiện hay không, và các quốc gia có cùng nhau xây dựng năng lực, chia sẻ tri thức trên cơ sở tôn trọng ưu tiên của nhau hay không.