Hội thảo tập trung góp ý dự thảo Đề án phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công tác dân tộc, tôn giáo giai đoạn 2026-2035 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị, gắn nghiên cứu với xây dựng, thực hiện và đánh giá chính sách.

Các ý kiến trao đổi nhấn mạnh yêu cầu làm rõ đặc thù của từng lĩnh vực, xác định nhiệm vụ, đơn vị thực hiện và lộ trình triển khai. Về ứng dụng phục vụ đời sống người dân, nguyên Thứ trưởng Hoàng Xuân Lương đề xuất kết nối doanh nghiệp, hộ kinh doanh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có đồng bào theo tôn giáo với các sàn thương mại điện tử để quảng bá, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm địa phương.

Một số nhà khoa học của Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam góp ý tại Hội thảo về ưu tiên nghiên cứu dân tộc, tôn giáo và phát triển nhân lực tại cơ sở.

Từ góc độ dân tộc học, TS. Nguyễn Thị Tám đề nghị lấy điều tra cơ bản và hiểu biết về đời sống tộc người làm nền tảng lựa chọn công nghệ, thiết kế mô hình phù hợp với từng cộng đồng. Các ưu tiên nghiên cứu cần gắn với sinh kế, di cư, khoảng cách phát triển, bảo tồn văn hóa và ngôn ngữ của các dân tộc rất ít người. TS lưu ý nghiên cứu năng lực thực thi chính sách dân tộc ở cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng nhu cầu dữ liệu, công cụ hỗ trợ. Dữ liệu cần bảo đảm độ tin cậy và được diễn giải đúng bối cảnh; các mô hình ứng dụng cần có sự tham gia và cơ chế chia sẻ lợi ích với người dân. Ngay từ khâu đặt hàng, cần xác định rõ sản phẩm, đơn vị tiếp nhận, lộ trình và nguồn lực sử dụng kết quả.

Từ góc độ tôn giáo học, TS. Dương Văn Biên đề xuất chú trọng nghiên cứu những biến đổi trong thực hành và sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo trên môi trường số. TS đề xuất kết hợp tôn giáo học với văn hóa học, kinh tế học, du lịch học và công nghệ để bảo tồn di sản, phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức của tôn giáo trong phát triển. Để triển khai các hướng nghiên cứu này, TS Biên đề nghị bảo đảm nguồn đầu tư từ Nhà nước phù hợp với đặc thù lĩnh vực.

Về nhân lực, TS. Hoàng Thị Lê Thảo nhấn mạnh đào tạo cán bộ dân tộc thiểu số là người địa phương, am hiểu ngôn ngữ, văn hóa, nhu cầu cộng đồng và gắn bó lâu dài với địa bàn. TS đề nghị gắn đào tạo chuyên môn với kỹ năng số và năng lực ứng dụng công nghệ để đội ngũ này kết nối tri thức địa phương với khoa học hiện đại, góp phần phát triển vùng dân tộc thiểu số trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.

TS. Hà Văn Chín cùng nhóm xây dựng Đề án ghi nhận, nghiên cứu tiếp thu các góp ý để hoàn thiện dự thảo, cụ thể hóa nhiệm vụ và điều kiện triển khai, gắn kết quả nghiên cứu với yêu cầu thực tiễn của công tác dân tộc, tôn giáo tại cơ sở.

TS. Nguyễn Thị Tám, Phòng Nghiên cứu Văn hóa tộc người, Viện Dân tộc học và Tôn giáo học