Hội thảo “Cảnh quan ngôn ngữ ở một số khu đô thị mới của thủ đô Hà Nội”
Sáng ngày 9/4/2026 Viện Ngôn ngữ học đã tổ chức Hội thảo “Cảnh quan ngôn ngữ ở một số khu đô thị mới của thủ đô Hà Nội”. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và tác động sâu rộng của toàn cầu hóa, hội thảo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu và chuyên gia trong các lĩnh vực ngôn ngữ học và từ điển học. Hội thảo do TS. Nguyễn Thị Ly Na chủ trì, tập trung vào một vấn đề đang nổi lên trong nghiên cứu ngôn ngữ đô thị: Cách thức ngôn ngữ hiện diện, vận hành và biến đổi trên các biển hiệu – một dạng “văn bản công cộng” đặc thù.
Các đại biểu tham dự Hội thảo khoa học
Phát
biểu đề dẫn và trình bày chính tại hội thảo, TS. Nguyễn Thị Ly Na đã đưa ra một
bức tranh phân tích toàn diện về hệ thống biển hiệu tại các khu đô thị mới.
Nghiên cứu tập trung trước hết vào sự xuất hiện đa ngữ trên biển hiệu, với các
ngôn ngữ như tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Hàn, tiếng
Thái,… cùng tồn tại trong không gian đô thị. Sự đa dạng này không chỉ phản ánh
nhu cầu giao tiếp mà còn cho thấy những chuyển động về văn hóa, kinh tế và định
vị thương hiệu trong bối cảnh hội nhập
TS. Nguyễn Thị Ly Na trình bày trong buổi Hội thảo khoa học
Ở bình
diện cấu trúc, các biển hiệu được khảo sát theo hình thức tổ chức, bố cục và
loại hình, từ biển quảng cáo, biển thương hiệu, biển thông báo, biển chỉ dẫn,
biển giao thông. TS. Nguyễn Thị Ly Na nhấn mạnh rằng cấu trúc của biển hiệu
không đơn thuần là vấn đề thẩm mỹ mà còn liên quan trực tiếp đến chiến lược
truyền thông và khả năng tiếp nhận của công chúng. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng
làm rõ chức năng của ngôn ngữ trên biển hiệu và chủ thể tạo lập biển, qua đó
chỉ ra mối quan hệ giữa người sản xuất thông tin và đối tượng tiếp nhận trong
không gian công cộng. Ngoài ra, tác giả còn phân tích ảnh hưởng của các yếu tố
kinh tế và thương mại trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.
Hội
thảo đã nhận được nhiều ý kiến thảo luận cũng như góp ý của các đại biểu tham
dự như ý kiến của PGS.TS. Trịnh Thị Hà, TS. Bùi Thị Ngọc Anh, TS. Phan Hoàng
Anh, TS. Lê Thị Lâm,... Các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo tập trung
vào những vấn đề cốt lõi như hình thức và bố cục biển hiệu, vị trí và vai trò
của tiếng Việt, cũng như ảnh hưởng ngày càng rõ nét của tiếng Anh trong không
gian đô thị. Nhiều ý kiến đã đặt ra sự so sánh giữa biển hiệu hiện nay với giai
đoạn trước, qua đó nhận diện những biến đổi đáng kể về chuẩn mực ngôn ngữ, thẩm
mỹ và chức năng xã hội của biển hiệu.
Quang cảnh Hội thảo
Đáng
chú ý, hội thảo không dừng lại ở việc mô tả hiện trạng mà còn hướng tới định
hướng nghiên cứu phục vụ chính sách ngôn ngữ trong giai đoạn chuyển đổi số. Các
chuyên gia nhấn mạnh rằng việc quy hoạch và quản lí cảnh quan ngôn ngữ cần gắn
với chiến lược phát triển đô thị bền vững, trong đó tiếng Việt giữ vai trò
trung tâm nhưng đồng thời cần có sự điều tiết hợp lí đối với các ngôn ngữ nước
ngoài. Nhiều ý kiến đánh giá cao bài trình bày của TS. Nguyễn Thị Ly Na ở tính
hệ thống, cách tiếp cận liên ngành và đặc biệt là tính ứng dụng thực tiễn.
Nghiên cứu không chỉ góp phần bổ sung cơ sở lí luận cho lĩnh vực cảnh quan ngôn
ngữ mà còn mở ra những gợi ý thiết thực cho công tác quản lí, thiết kế và chuẩn
hóa biển hiệu trong đô thị hiện đại. Kết thúc hội thảo, chủ nhiệm nhiệm vụ đã
bày tỏ sự trân trọng đối với các ý kiến đóng góp, đồng thời khẳng định sẽ tiếp
thu và hoàn thiện hơn nữa nội dung nghiên cứu. Hướng đi của đề tài được xác
định rõ: phục vụ xây dựng chính sách ngôn ngữ và đề xuất các giải pháp hiệu quả
trong quản lí, thiết kế biển hiệu, qua đó góp phần kiến tạo một không gian ngôn
ngữ đô thị vừa hiện đại, vừa giữ gìn bản sắc.
Nhiều ý
kiến đánh giá cao bài trình bày của TS. Nguyễn Thị Ly Na ở tính hệ thống, cách
tiếp cận liên ngành và đặc biệt là tính ứng dụng thực tiễn. Nghiên cứu không
chỉ góp phần bổ sung cơ sở lí luận cho lĩnh vực cảnh quan ngôn ngữ mà còn mở ra
những gợi ý thiết thực cho công tác quản lí, thiết kế và chuẩn hóa biển hiệu
trong đô thị hiện đại.
Kết
thúc hội thảo, chủ nhiệm nhiệm vụ đã bày tỏ sự trân trọng đối với các ý kiến
đóng góp, đồng thời khẳng định sẽ tiếp thu và hoàn thiện hơn nữa nội dung
nghiên cứu. Hướng đi của đề tài được xác định rõ: phục vụ xây dựng chính sách
ngôn ngữ và đề xuất các giải pháp hiệu quả trong quản lí, thiết kế biển hiệu,
qua đó góp phần kiến tạo một không gian ngôn ngữ đô thị vừa hiện đại, vừa giữ
gìn bản sắc.