Tham dự buổi nghiệm thu có đại diện phòng Quản lý khoa học, các chủ nhiệm nhiệm vụ cùng toàn thể nghiên cứu viên của Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên. Hội đồng nghiệm thu do TS. NCVCC. Nguyễn Duy Thụy, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên, làm Chủ tịch Hội đồng; các thành viên phản biện gồm TS. Đinh Như Hoài, TS. Nguyễn Thị Thanh Xuyên, TS. Trần Minh Đức, TS. Trịnh Thị Thu; ủy viên Hội đồng gồm TS. Lê Xuân Thông; TS. Trần Thị Thái, TS. Nguyễn Vũ Quỳnh Anh, TS. Lương Tình;  ThS Nguyễn Hoàng Yến là Thư ký Hội đồng.

Thích ứng văn hóa và bảo tồn làng nghề truyền thống nước mắm Nam Ô trước áp lực đô thị hóa

Đối với nhiệm vụ “Thích ứng của cộng đồng làm nước mắm Nam Ô với bối cảnh tiêu dùng hiện đại”, TS. Phan Thùy Giang đã trình bày những kết quả nghiên cứu chính về cơ sở lý luận, thực tiễn và các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu dùng thực phẩm hiện đại. Cách tiếp cận của nhiệm vụ góp phần làm rõ mối quan hệ giữa nhu cầu tiêu dùng hiện đại và thích ứng của làng nghề nước mắm truyền thống.

Nghiên cứu tiếp cận dưới góc nhìn nhân học đã làm rõ tiến trình tái cấu trúc văn hóa và thích ứng linh hoạt của cộng đồng làm nước mắm Nam Ô. Người dân làng nghề không chỉ bảo tồn “lõi văn hóa” ủ chượp truyền thống mà còn chủ động đổi mới công nghệ, chuẩn hóa chất lượng (OCOP, HACCP, ISO) và đa dạng hóa sinh kế gắn với du lịch trải nghiệm. Tuy nhiên, đề tài cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức lớn như sự phân hóa năng lực giữa các hộ sản xuất, suy giảm nguồn nguyên liệu cá cơm than tại chỗ, rủi ro từ quy hoạch đô thị dở dang và các rào cản chính sách quản lý nhà nước tại địa phương. Từ đó, nhóm nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách về quy hoạch khu chế biến tập trung, hỗ trợ kỹ thuật, trao quyền cho Hội làng nghề và ban hành cơ chế đặc thù để bảo tồn di sản gắn liền với sinh kế cộng đồng.

TS. Phan Thùy Giang trình bày kết quả nghiên cứu

                 Thúc đẩy phân loại và xử lý chất thải hữu cơ tại nguồn hộ gia đình (phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng)

Nhiệm vụ do ThS. Vũ Thị Ngọc làm chủ nhiệm đặt trọng tâm vào thúc đẩy ủ phân hữu cơ tại nhà (xử lý rác thải hữu cơ) trên địa bàn phường Hội An Đông (Đà Nẵng). Kết quả nghiên cứu thực nghiệm và định tính cho thấy việc hình thành ý định và hành vi ủ phân hữu cơ tại nhà không chỉ phụ thuộc vào nhận thức cá nhân mà còn gắn liền với chuẩn mực đạo đức, trách nhiệm cá nhân và các điều kiện thực hiện cụ thể (không gian, kỹ thuật, thời gian). Nhiệm vụ nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống tại các đô thị du lịch. Nghiên cứu đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định và hành vi phân loại, xử lý chất thải hữu cơ tại nguồn. Nhiệm vụ đề xuất giải pháp phối hợp đồng bộ giữa chính quyền địa phương, cộng đồng và hộ gia đình, trong đó chính quyền cần đóng vai trò tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng và kỹ thuật, cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm, còn hộ gia đình chủ động nâng cao năng lực thích ứng nhằm đảm bảo duy trì thói quen phân loại rác thải bền vững.

Phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp tại làng rau Trà Quế (Hội An)

Nghiên cứu của ThS. Hoàng Thị Thu Hương đã chỉ ra rằng mặc dù sản phẩm làng rau Trà Quế đã lan tỏa rộng rãi và thu hút đông đảo du khách, việc phát triển du lịch tại đây vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng. Đề tài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm và gia tăng thu nhập bền vững cho cư dân địa phương. Đồng thời, các nhà khoa học cảnh báo nguy cơ phá vỡ cảnh quan môi trường và không gian sinh thái nếu phát triển du lịch ồ ạt, tự phát và thiếu sự gắn kết chặt chẽ với cộng đồng.

Tại buổi làm việc, các thành viên Hội đồng nghiệm thu đã thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến phản biện khách quan, khoa học để giúp các chủ nhiệm nhiệm vụ nghiên cứu hoàn thiện báo cáo. Hội đồng đánh giá cao tinh thần làm việc nghiêm túc, phương pháp nghiên cứu hiện đại và những đóng góp thiết thực của các nhiệm vụ đối với công tác quy hoạch, hoạch định chính sách của chính quyền địa phương./.