Phát huy giá trị đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội qua mô hình lớp học giáo lý “Sáng đạo trong đời”
Tiếp tục thực hiện kế hoạch nghiên cứu, khảo sát thuộc nhiệm vụ khoa học cấp Nhà nước “Nghiên cứu, phát huy giá trị và nguồn lực tín ngưỡng, tôn giáo phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, ngày 27/09/2026. TS. Nguyễn Văn Quý cùng một số thành viên đề tài đã có buổi làm việc tại chùa Đồng Đắc, xã Quảng Thiện, Ninh Bình nhằm tìm hiểu thêm về phương thức phát huy giá trị và nguồn lực Phật giáo tại địa phương.
Chùa Đồng Đắc (Tổ đình Kim Liên) được xây dựng năm 1838 là ngôi chùa cổ gắn liền với buổi đầu doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ khai phá lập ra hai huyện Kim Sơn và Tiền Hải thế kỷ XIX. Ngôi chùa này từng là nơi tu hành của Đệ nhất Pháp chủ Giáo hội Phật giáo Việt Nam - Hòa thượng Thích Đức Nhuận. Ngài đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đào tạo tăng tài, hoằng dương Phật pháp. Tiếp nối truyền thống tốt đẹp này, từ năm 2018, Hoà thượng Thích Thọ Lạc - Trưởng ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa đã thành lập Lớp học giáo lý “Sáng đạo trong đời” nhằm mục đích lan toả các giá trị đạo đức tốt đẹp của Phật giáo trong đời sống xã hội và tại địa phương.
Trao đổi với Đoàn công tác tại buổi làm việc, Đại diện Ban phụ trách lớp “học giáo lý Sáng đạo trong đời” Trần Thị Hữu cho biết: Được sự quan tâm và tạo điều kiện của Ban trụ trì Tổ đình, lớp học bắt đầu đi vào hoạt động năm 2018 nhằm thực hiện chủ trương “Sáng đạo trong đời”, lớp học giáo lý cung cấp kiến thức Phật học cơ bản và ứng dụng trong các tình huống thực tế trong đời sống, giúp học viên có được sự hiểu biết căn vản đến chuyên sâu giáo lý Phật giáo, góp phần lan toả các giá trị đạo đức, hình thành lối sống tốt đẹp trong đời sống xã hội.
Lớp học được tổ chức định kỳ vào chiều Chủ nhật hàng tuần, hoạt động đều đặn với khoảng 140 học viên đến từ 18 xã khác nhau trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. Hoạt động theo mô hình tự quản, lớp học có Ban cán sự, chia thành 6 tổ, mỗi tổ có Tổ trưởng, Tổ phó quản lý đôn đốc học tập. Các học viên hầu hết là Phật tử, nhưng đa dạng về nghề nghiệp và độ tuổi, tín đồ cao tuổi nhất là 87 tuổi, nhỏ nhất là 12 tuổi. Có khoảng hơn 50% tín đồ là nông dân, số còn lại làm các nghề nghiệp khác nhau, ngoài cán bộ nghỉ hưu có tới 5% học viên đang công tác trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
Để hoạt động học tập nghiêm túc và hiệu quả, Lớp học đề ra nội quy: học viên phải đi học đúng giờ, ghi chép đầy đủ, làm bài kiểm tra sau mỗi môn học, thi kiểm tra sau các khoá học. Một năm tổ chức kỳ 02 kỳ kiểm tra và cấp chứng chỉ cho học viên đạt yêu cầu. Chương trình đạo tạo dựa trên Giáo trình Phật học căn bản, nhưng được thiết kế linh hoạt. Mỗi buổi học thường bàn về một chủ đề cụ thể, chẳng hạn như: Buông, Nhẫn, Tứ Diệu Đế,… Ngoài ra, lớp học đi sâu giảng giải các kinh sách, gồm: Kinh A Di Đà, Dược sư, Vu lan, kinh Địa tạng, Vô ngã tướng, hay giảng nghi lễ, văn hóa Phật giáo Việt Nam,… Thời kỳ đầu, bài kiểm tra có hình thức trắc nghiệm, nhưng khoảng 02 năm gần đây, trình độ học viên được nâng cao, bài kiểm tra áp dụng hình thức tự luận không hạn chế số trang với các nội dung: kiến thức Phật học, nhận thức và vận dụng giáo lý Phật giáo của mỗi cá nhân trong cuộc sống. Hoà thượng Thích Thọ Lạc là người trực tiếp tham gia truyền giảng giáo lý tại lớp học, ngoài ra, còn mời thêm các bậc chư tôn đức từ Ban trị sự Ninh Bình và các tỉnh lân cận.
Để giáo lý Phật giáo đi vào cuộc sống và giúp học viên dễ dàng tiếp thu các kiến thức Phật học nhiều hơn, ngoài các giờ học tập trên lớp, Ban trụ trì chùa phối hợp với chính quyền, Mặt trận tổ quốc, các tổ chức doanh nghiệp tại địa phương, tổ chức các hoạt động thiện nguyện gắn với hoạt động kỷ niệm chào mừng vào dịp các ngày lễ lớn: Ngày Thương binh liệt sĩ, ngày Thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, ngày Quốc tế Phụ nữ, ngày Phụ nữ Việt Nam, ngày Nhà giáo Việt Nam… Trước mỗi sự kiện lớn của Phật giáo như Lễ Phật đản, Vu lan, mùa An cư kết hạ, Ban trụ trì pháp động phong trào thi đua tìm hiểu về Phật pháp, kết hợp hoạt động cấp chứng chỉ với việc phát động thi đua gây quỹ từ thiện nhằm lan toả các tinh thần từ bi, tương thân tương ái trong cộng đồng bằng các việt làm thiết thực: trao quà chúc thọ người cao tuổi, giúp đỡ người già neo đơn, xây nhà Đại đoàn kết,… Đáng chú ý, tại các hoạt động giao lưu, học viên có cơ hội trực tiếp chia sẻ kiến thức Phật học và những kinh nghiệm cá nhân trong quá trình vận dụng giáo lý Phật giáo trong đời sống thường ngày. Việc trang bị cho học viên kiến thức Phật học đã góp phần nâng cao đạo đức, văn hoá - xã hội, định hướng nhân cách hướng thiện, hoá giải tháo gỡ các vấn đề cá nhân, nuôi dạy con cái, quan hệ gia đình, ứng xử xã hội,…
Như vậy, các các hình thức hoạt động phong phú, tính thiết thực và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, lớp học thu hút học viên tham gia ngày càng đông và gắn bó với lớp học. Đặc biệt, có những học viên cách xa chùa hơn 25km nhưng vẫn theo học đều đặn, một số học viên có điều kiện phương tiện hỗ trợ đi lại cho các học viên ở xa,…
Trải qua gần 10 năm hoạt động, lớp học giáo lý “Sáng đạo trong đời” tại chùa Đồng Đắc đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc truyền giảng giáo lý Phật giáo trong cộng đồng tín đồ địa phương. Ban trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Ninh Bình đánh giá lớp học là một điểm sáng về hoằng dương Phật pháp, góp phần mang những giá trị tốt đẹp của đạo đức Phật giáo lan toả mạnh mẽ trong cộng đồng tín đồ, người dân
Hình ảnh Khai giảng lớp giáo lý “Sáng đạo trong đời” tại Tổ đình Kim Liên
Hình ảnh Chư tôn đức và học viên trong buổi học giáo lý
Hoạt động trợ giúp các hoàn cảnh khó khăn do Lớp giáo lý Tổ đình Kim Liên phát động