Tọa đàm được triển khai trong khuôn khổ Nhiệm vụ Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo “Thành tựu nhân loại về xây dựng xã hội hạnh phúc và vận dụng xây dựng chỉ số hạnh phúc quốc gia tại Việt Nam” thuộc Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Bộ “Nghiên cứu những tinh hoa văn hóa và thành tựu phát triển mới của nhân loại và vận dụng vào công cuộc đổi mới của đất nước trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế” do TS. Bùi Thị Hương Trầm làm chủ nhiệm. Tọa đàm trình bày kết quả nghiên cứu về kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới về hạnh phúc và thảo luận về khả năng vận dụng cho Việt Nam.

Toàn cảnh tọa đàm

Mở đầu tọa đàm, TS. Bùi Thị Hương Trầm, chủ nhiệm nhiệm vụ đã giới thiệu mục tiêu chung của nhiệm vụ là xây dựng hệ thống tri thức khoa học tổng hợp, liên ngành về thành tựu phát triển mới của nhân loại về xây dựng xã hội hạnh phúc; từ đó đề xuất cơ chế tiếp nhận có chọn lọc, chuyển hóa sáng tạo và vận dụng hiệu quả vào xây dựng chỉ số hạnh phúc quốc gia tại Việt Nam, bảo đảm sự cân bằng hài hòa giữa hội nhập quốc tế với giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, phục vụ cho sự phát triển bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Nhiệm vụ sẽ thực hiện 02 Hội thảo, 05 tọa đàm và tiến hành khảo sát, điều tra thực địa tại 03 địa bàn đại diện cho các vùng miền trong cả nước, đó là Lạng Sơn, Đà Nẵng và An Giang.

Tiếp theo, TS. Trần Thị Cẩm Nhung trình bày tham luận “Nghiên cứu về hạnh phúc quốc gia: Trường hợp nước Mỹ”. Nước Mỹ quan tâm đến nghiên cứu hạnh phúc từ rất sớm và thực hiện các nghiên cứu về hạnh phúc ở các cấp độ khác nhau. Theo từng giai đoạn phát triển xã hội, mức độ hạnh phúc của người dân Mỹ chịu tác động của các yếu tố mang tính đặc trưng của giai đoạn đó. Nhìn chung, các kết quả nghiên cứu về hạnh phúc gần đây của Mỹ cho thấy hạnh phúc được đo lường đa chiều từ nhiều yếu tố, trong đó có các yếu tố liên quan đến quan hệ xã hội, gia đình và khả năng kết nối xã hội có ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe và hạnh phúc lâu dài, thậm chí quan trọng hơn nhiều yếu tố về gene, IQ hay địa vị xã hội. Đặc biệt, Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2026 nhấn mạnh đến tác động của công nghệ số đến sự suy giảm mức độ hạnh phúc của giới trẻ Mỹ. Đáng chú ý, mức độ hạnh phúc giữa các thế hệ có sự chênh lệch rõ rệt khi người trẻ có chỉ số hạnh phúc thấp hơn đáng kể so với nhóm người cao tuổi. Cải thiện mức độ hạnh phúc của một quốc gia đòi hỏi hệ thống chính sách phối hợp đồng bộ, trong đó cần đặc biệt ưu tiên cho các giá trị gia đình, mối quan hệ xã hội, môi trường sống, sức khỏe và các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

ThS. Nguyễn Hà Đông trình bày tham luận “Từ hạnh phúc đến chất lượng cuộc sống: Kinh nghiệm từ Đan Mạnh”. Tham luận đã trình bày một số chỉ số đo lường về hạnh phúc và chất lượng cuộc sống cấp quốc gia ở Đan Mạch hiện nay. Trong những năm vừa qua, các bộ chỉ số hạnh phúc ở Đan Mạch đã được điều chỉnh không ngừng nhằm đảm bảo đo lường chính xác hơn về hạnh phúc trong bối cảnh xã hội không ngừng biến đổi. Đan Mạch xác định hạnh phúc là kết quả tự nhiên sinh ra từ một xã hội công bằng, an toàn và vận hành tốt chứ. Vì vậy, Đan Mạch không thiết lập một bộ chỉ số tổng hợp đo lường hạnh phúc để định hướng ngân sách quốc gia, mà xây dựng các bộ chỉ số với nhiều chỉ báo đa dạng. Điểm nổi bật trong các bộ chỉ số về hạnh phúc Đan Mạch thường kết hợp giữa dữ liệu đánh giá chủ quan của các cá nhân với dữ liệu thống kê khách quan từ hệ thống thống kê dữ liệu quốc gia, qua đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về hạnh phúc và giúp nhận diện rõ hơn mối liên hệ giữa hạnh phúc với các yếu tố kinh tế, văn hóa, xã hội.

ThS. Nguyễn Thanh Huyền trình bày tham luận “Chỉ số hạnh phúc: Kinh nghiệm đo lường đa cấp độ của Thái Lan và UAE”. Thái Lan sử dụng nhiều công cụ đo lường khác nhau như Chỉ số xanh và Hạnh phúc (GHI ), Chỉ số Thành tựu Con người (HAI), Chỉ số Hạnh phúc của Thái Lan (Thai Happiness Index), Chỉ số Sức khỏe tinh thần Thái Lan (TMHI/THI), Máy đo hạnh phúc (HAPPINOMETER) và Tổng hạnh phúc cộng đồng (GVH/GCH). Các công cụ kết hợp điều kiện sống khách quan, sức khỏe tinh thần, hạnh phúc chủ quan và các giá trị văn hóa, được triển khai từ cấp quốc gia, tỉnh đến làng và tổ chức. UAE xây dựng hệ thống đo lường gắn chặt với quản trị nhà nước và chiến lược phúc lợi quốc gia, gồm khảo sát phúc lợi cấp liên bang, khảo sát chất lượng sống Abu Dhabi, Happiness Meter tại Dubai và khảo sát hạnh phúc học sinh. UAE chú trọng công nghệ số, dữ liệu định kỳ và quản trị dựa trên hạnh phúc. Kinh nghiệm Thái Lan và UAE gợi ý Việt Nam cần xây dựng hệ thống đo đa chiều, đa cấp độ, kết hợp dữ liệu khách quan với cảm nhận chủ quan của người dân và gắn trực tiếp với hoạch định chính sách.

TS. Nguyễn Tuấn Minh, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế xã hội Hà Nội trình bày tham luận “Chỉ số hạnh phúc của Bhutan: Từ triết lý phát triển đến công cụ đo lường và hoạch định chính sách”. Bhutan coi hạnh phúc và chất lượng cuộc sống là mục tiêu cuối cùng của phát triển, thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế/GDP. Chỉ số hạnh phúc (GNH) dựa trên 4 trụ cột: phát triển kinh tế – xã hội công bằng, bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và quản trị tốt. Sử dụng phương pháp Alkire–Foster, xác định mỗi người đạt/chưa đạt các ngưỡng ở từng chỉ báo rồi tổng hợp. Một người được xếp “hạnh phúc” khi đạt từ 66% tổng trọng số trở lên. Kết quả GNH 2022 cho biếtchỉ số GNH của Bhutan đạt 0,781, với 48,1% dân số được phân loại là “hạnh phúc”. Điểm nổi bật, GNH không chỉ cho biết mức hạnh phúc chung mà còn xác định ai đang thiếu hụt, thiếu hụt ở lĩnh vực nào, từ đó giúp Chính phủ xác định ưu tiên và thiết kế chính sách. Bài học cho Việt Nam là cần đo hạnh phúc đa chiều, kết hợp dữ liệu khách quan với cảm nhận của người dân, chú ý đến sự khác biệt giữa các nhóm dân cư và gắn kết kết quả đo lường với quá trình chẩn đoán , can thiệp chính sách và đo lại.

Tại phiên thảo luận, các diễn giả đã nhận được nhiều ý kiến góp ý của các nhà khoa học tham dự. Các ý kiến đánh giá nhận xét về cách triển khai Nhiệm vụ. Bên cạnh đó, các ý kiến cũng đóng góp các góc nhìn khác nhau về hạnh phúc. Những ảnh hưởng của các yếu tố như môi trường sống, văn hóa xã hội, sức khỏe tinh thần đều có tác động đến hạnh phúc

Phát biểu bế mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Tuấn đánh giá cao kết quả đã đạt được của nhóm nghiên cứu. Đồng thời, đề nghị nhóm nghiên cứu xác định hạnh phúc trong các mối quan hệ với con người, chất lượng cuộc sống nói chung; nghiên cứu về hạnh phúc cần đo lường đa dạng, khách quan. Đo lường hạnh phúc không chỉ nằm điểm trung bình mà cần nhìn nhận đến những khác biệt giữa các nhóm, quan tâm đến các chiều cạnh thiếu hụt, xem xét các yếu tố tác động. Cân nhắc khi lựa chọn các quốc gia tiêu biểu và cần lý giải vì sao chọn quốc gia đó.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Tọa đàm