Hoạt động viết chữ thư pháp tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Ngày nay, dưới tác động của nhịp sống hiện đại, Tết đã có nhiều thay đổi. Thời gian chuẩn bị được rút ngắn, nhiều phong tục được giản lược hoặc thay thế bằng các dịch vụ tiện ích, việc giao tiếp trở nên linh hoạt hơn. Tuy vậy, Tết Nguyên đán vẫn giữ vai trò trung tâm trong đời sống văn hóa người Việt. Đây không chỉ là dấu mốc chuyển giao năm cũ - năm mới, mà còn là khoảng thời gian để con người nuôi dưỡng tinh thần đoàn tụ, tưởng nhớ tổ tiên và khơi dậy hy vọng về một năm bình an, may mắn, sung túc, đồng thời tiếp nối và làm nên sức sống bền bỉ của Tết Việt trong đời sống đương đại.

Tết xưa và nay của người Việt được giới thiệu trong trưng bày “Mừng Đảng, mừng Xuân: Gìn giữ giá trị - Khát vọng vươn xa” tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã mang đến cho công chúng “món ăn tinh thần” vào những ngày đầu xuân năm Bính Ngọ 2026. Một trong những điểm nhấn của trưng bày này là Tết Việt xưa và nay thông qua việc dựng cây nêu, tái tạo mâm ngũ quả và các vật phẩm gắn với Tết (bánh chưng, rượu, giò,…), câu đối Tết, giới thiệu Tết của một số dân tộc thiểu số kèm theo Pano các hình ảnh về hiện vật gắn với ngựa đang được trưng bày tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam.

Không chỉ được trưng bày tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam như đã nêu ở trên, theo thông lệ, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam hàng năm đều tổ chức Hội Xuân gắn với Tết. Năm nay, Chương trình “Vui xuân Bính Ngọ: Sắc màu văn hóa Hưng Yên” được tổ chức tại Bảo tàng vào mồng 5 và mồng 6 Tết Nguyên đán. Khách tham quan không chỉ khám phá văn hóa Tết của người Việt qua lễ cúng ông Công - ông Táo (thần bếp), lễ dựng cây nêu, trải nghiệm gói bánh chưng, xin chữ vào ngày 23 tháng Chạp mà còn được thưởng thức nghệ thuật dân gian và giao lưu trực tiếp với các nghệ nhân đến từ tỉnh Hưng Yên trình diễn điệu múa “con đĩ đánh bồng”, hát Trống quân, múa lân sư; trải nghiệm múa sạp Thái, khám phá các di sản văn hóa của Hưng Yên qua những bức ảnh nghệ thuật, thưởng thức các món ăn của người Mường tỉnh Phú Thọ và các loại bánh, bún thang lươn của Hưng Yên.

Tết của người Việt không phải là ký ức tĩnh tại mà là di sản sống, nơi giá trị văn hóa truyền thống được tái hiện sinh động. Trong không gian trưng bày, trình diễn tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Tết Việt đã trở thành điểm giao thoa giữa nghiên cứu khoa học và trải nghiệm công chúng, giữa bảo tồn và sáng tạo, giữa bản sắc dân tộc và đối thoại quốc tế. Qua đó, Tết Việt tiếp tục được nuôi dưỡng như một giá trị văn hóa cốt lõi, đồng thời được đặt trong dòng chảy rộng lớn của thế giới đương đại.