Trưng bày đặc biệt: “Weaving Hands, Women’s Time: Weaving Traditions in ASEAN” (Những bàn tay dệt, Thời gian của phụ nữ: Truyền thống dệt may ở ASEAN)
26/03/2026
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng) tự hào là đơn vị đồng hành cùng Trung tâm Văn hóa ASEAN (KF-ACH) lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc. Bảo tàng trân trọng giới thiệu đến công chúng hành trình di sản đầy cảm hứng của phụ nữ Đông Nam Á qua trưng bày đặc biệt mang tên “Weaving Hands, Women’s Time: Weaving Traditions in ASEAN” (Những bàn tay dệt, Thời gian của phụ nữ: Truyền thống dệt may ở ASEAN). Trưng bày sẽ diễn ra từ ngày 25/3/2026 (khai mạc ngày 26/3/2026) đến ngày 30/8/2026 tại Trung tâm Văn hóa ASEAN (KF-ACH), Busan, Hàn Quốc, mở ra một không gian khám phá những ký ức cộng đồng và vẻ đẹp đời thường được tạo nên từ đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ qua các truyền thống dệt may ở Đông Nam Á.
Tại Đông Nam Á, dệt may không chỉ là sản phẩm thủ công mà còn là hiện thân của lịch sử và bản sắc văn hóa đa dạng. Để tạo nên một tấm vải hoàn chỉnh, đó là một quá trình kỳ công từ khâu thu thập sợi, se chỉ đến nhuộm màu và dệt vải. Những di sản dệt may tiêu biểu đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại như: khăn Krama (Campuchia), vải Tais (Timor-Leste), dệt Songket (Malaysia), hoa văn Naga (Lào) hay kỹ thuật dệt sợi dứa Piña (Philippines) chính là minh chứng rõ nét cho giá trị văn hóa toàn cầu của nghề thủ công Đông Nam Á. Bên cạnh đó, các di sản như kỹ thuật Batik (kỹ thuật tạo hoa văn trên vải bằng cách dùng sáp để cản màu nhuộm), kỹ thuật nhuộm cản sáp (wax-resist textiles) hay các kỹ thuật may mặc truyền thống Kebaya (vừa được 5 quốc gia ở Đông Nam Á cùng ghi danh vào năm 2024) đã cho thấy sự giao thoa mạnh mẽ về màu sắc, họa tiết và văn hóa trang phục xuyên biên giới.
Xuyên suốt dòng chảy di sản đó, người phụ nữ luôn giữ vai trò trung tâm. Qua công việc quay tơ, dệt vải và kiến tạo hoa văn, họ không chỉ duy trì nhịp sống thường nhật mà còn truyền giữ những kỹ năng, thẩm mỹ và ký ức văn hóa qua nhiều thế hệ. Ngay cả trong nền kinh tế toàn cầu thay đổi nhanh chóng ngày nay, việc tái hiện các loại vải truyền thống trong thiết kế và công nghiệp hiện đại đã cho thấy sức sống bền bỉ của các giá trị xưa cũ. Trưng bày lần này là lời mời gọi công chúng cùng tái khám phá nghề dệt Đông Nam Á như một nét văn hóa đương đại sống động, kết nối cuộc đời của những người phụ nữ, di sản cộng đồng với tầm nhìn hướng tới tương lai.

Trong trưng bày tại Busan (Hàn Quốc) lần này, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam không chỉ đóng vai trò là đơn vị kết nối di sản mà còn là nhân tố quan trọng hiện thực hóa đường lối đối ngoại và ngoại giao văn hóa dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Việc tham gia vào các nội dung chuyên môn từ các nghiên cứu khoa học, đóng góp hiện vật về kỹ thuật dệt ikat, hoa văn Naga đến tri thức dân gian và trình diễn nghề dệt truyền thống của dân tộc Thái càng khẳng định rằng Bảo tàng là cánh tay nối dài và không gian ứng dụng hiệu quả các kết quả nghiên cứu dân tộc học, nhân học và văn hóa học của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam vào thực tiễn cuộc sống.
Cùng với Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Trưng bày “Những bàn tay dệt, Thời gian của phụ nữ: Truyền thống dệt may ở ASEAN” còn được thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều tổ chức uy tín khác như: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Batik Indonesia, Bảo tàng Dệt may Jakarta, Tổ chức Timor Aid, Cục Di sản Quốc gia Malaysia, Tổng cục Di sản Singapore, Công ty Trúc Lâm Handmade, cùng sự hỗ trợ từ Trung tâm Mạng lưới và Thông tin Quốc tế về Di sản Văn hóa Phi vật thể khu vực châu Á - Thái Bình Dương (UNESCO-ICHCAP), Trung tâm Văn hóa châu Á (ACC), Trung tâm ASEAN-Hàn Quốc và Đại sứ quán các nước thành viên ASEAN tại Hàn Quốc.
Nguồn bài viết: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam