Chương trình được tổ chức tại Trường quay S1, Đài Truyền hình Việt Nam và truyền hình trực tiếp trên sóng truyền hình quốc gia. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức, nhằm tôn vinh những tác phẩm có giá trị nổi bật về tư tưởng, học thuật, văn hóa và nghệ thuật, đồng thời khẳng định vai trò của sách và tri thức trong sự phát triển bền vững của đất nước.

Phát biểu tại lễ trao giải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: Đảng và Nhà nước luôn đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp phát triển văn hóa, tri thức và xuất bản; coi tri thức và sáng tạo là những động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, Giải thưởng Sách Quốc gia ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cao quý của Nhà nước trong lĩnh vực xuất bản, có ý nghĩa thiết thực trong việc tôn vinh các tác phẩm có giá trị về tư tưởng, học thuật, văn hóa, khoa học và nghệ thuật; đồng thời khích lệ đội ngũ tác giả, dịch giả, nhà nghiên cứu và những người làm sách tiếp tục lao động sáng tạo, cống hiến cho sự phát triển của đất nước.

Trong bối cảnh thế giới bước vào thời đại kinh tế tri thức, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, vai trò của sách và hoạt động xuất bản càng trở nên quan trọng, không chỉ góp phần nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân cách mà còn mở rộng tầm nhìn và làm giàu đời sống học thuật của xã hội.

Tại buổi lễ, Nhà xuất bản Khoa học xã hội – đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã vinh dự đạt Giải A, giải thưởng cao nhất của Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, với bộ sách đồ sộ “Lịch sử Văn minh thế giới” (11 phần, 45 cuốn) của hai tác giả Will và Ariel Durant, do nhóm dịch giả Huỳnh Ngọc Chiến, Phan Thanh Lưu, Phạm Viêm Phương, Bùi Thanh Châu, Bùi Xuân Linh và Đỗ Lan chuyển ngữ. Bộ sách được Nhà xuất bản Khoa học xã hội phối hợp với Viện Giáo dục IRED tổ chức biên tập và xuất bản.

Việc bộ sách đạt Giải A – giải thưởng cao nhất của Giải thưởng Sách Quốc gia – không chỉ ghi nhận nỗ lực của tập thể tác giả, dịch giả và đội ngũ biên tập viên, mà còn khẳng định uy tín học thuật và vai trò của Nhà xuất bản Khoa học xã hội nói riêng và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nói chung trong việc lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn tới công chúng và giới nghiên cứu.

Khẳng định giá trị học thuật của sách khoa học trong đời sống tri thức

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII thu hút sự tham gia của 46/52 nhà xuất bản trong cả nước với 397 tên sách, bộ sách (512 cuốn). Sau các vòng thẩm định nghiêm túc, Hội đồng Giải thưởng đã lựa chọn 50 cuốn sách, bộ sách tiêu biểu để trao giải, bao gồm 2 Giải A, 17 Giải B, 23 Giải C, 5 Giải Khuyến khích và 5 Giải thưởng Sách được bạn đọc yêu thích.

Quá trình chấm giải được thực hiện qua nhiều vòng sơ khảo, chung khảo và bỏ phiếu kín, với sự tham gia của hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành trong nhiều lĩnh vực, bảo đảm tính khách quan và chất lượng học thuật của giải thưởng.

Thông tin từ Ban tổ chức, các tác phẩm đạt giải năm nay đều đáp ứng ba tiêu chí quan trọng: giá trị nội dung tư tưởng - khoa học; chất lượng biên tập - xuất bản; và hiệu ứng xã hội của tác phẩm. Đây cũng là những yếu tố cốt lõi giúp Giải thưởng Sách Quốc gia trở thành giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực xuất bản ở Việt Nam hiện nay.

Vai trò của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong lan tỏa tri thức học thuật

Việc bộ sách “Lịch sử Văn minh thế giới” được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII có ý nghĩa đặc biệt đối với lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Đây là một công trình đồ sộ, kết tinh nhiều thập niên nghiên cứu của hai tác giả nổi tiếng Will và Ariel Durant, cung cấp bức tranh toàn diện về sự hình thành và phát triển của các nền văn minh nhân loại.

Bộ sách không chỉ có giá trị học thuật sâu sắc, mà còn giúp bạn đọc Việt Nam tiếp cận những tri thức nền tảng của lịch sử văn minh thế giới, từ đó mở rộng tầm nhìn và thúc đẩy đối thoại học thuật giữa Việt Nam và cộng đồng tri thức quốc tế.

Để xuất bản trọn vẹn bộ sách quy mô lớn này, Nhà xuất bản Khoa học xã hội đã phối hợp chặt chẽ với các dịch giả, nhà nghiên cứu và các đơn vị học thuật nhằm bảo đảm tính chính xác khoa học và giá trị học thuật của bản dịch. Giải thưởng cao nhất dành cho bộ sách là sự ghi nhận xứng đáng đối với những nỗ lực đó, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của Nhà xuất bản Khoa học xã hội - đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong việc chuyển tải các công trình khoa học có giá trị tới công chúng.

Bên cạnh giải A - giải thưởng cao nhất, Nhà xuất bản Khoa học xã hội còn đạt một giải B với công trình Lĩnh nam chích quái (Khảo luận - Dịch chú nguyên bản chữ Hán) của tác giả PGS.TS. Nguyễn Thị Oanh (nguyên cán bộ nghiên cứu Viện Nghiên cứu Hán Nôm), với đơn vị liên kết Công ty Sách và Truyền thông Việt Nam (Nhà sách Tri thức Trẻ). Ngoài lời cảm ơn và hai bài giới thiệu của GS. Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Đình Chú và GS. Komine Kazuaki (Đại học Rikkyo, Nhật Bản), cuốn sách được chia thành ba phần chính. Phần thứ nhất là nghiên cứu văn bản với năm chương, đi từ những vấn đề văn bản học Hán Nôm, quá trình truyền bản, đặc điểm ngôn ngữ, địa danh cho đến nội dung tư tưởng của tác phẩm. Phần thứ hai là phụ lục, bao gồm dịch nghĩa, khảo dị, chú thích bản Lĩnh Nam chích quái liệt truyện A.2914 cùng hệ thống thống kê địa danh và nhân danh. Phần thứ ba công bố toàn văn bản chữ Hán A.2914 hiện lưu trữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm. Đây là lần đầu tiên bản A.2914 được xử lý toàn diện dưới góc độ văn bản học hiện đại. Công trình làm rõ những điểm độc đáo của bản A.2914 so với các dị bản còn lại. Đây là bản biên soạn có niên đại cổ nhất hiện còn (1554), dựa trên bản của Vũ Quỳnh năm 1492. Kết quả đạt được của công trình đã tiếp tục khẳng định chất lượng học thuật và uy tín chuyên môn của Nhà Xuất bản Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong hoạt động xuất bản và lan toả các giá trị học thuật đến với đông đảo công chúng trong và ngoài nước.

Có thể nhận thấy trong nhiều năm qua, Nhà xuất bản Khoa học xã hội luôn giữ vai trò là một trong những trung tâm xuất bản học thuật hàng đầu của cả nước, góp phần công bố và phổ biến nhiều công trình nghiên cứu quan trọng trong các lĩnh vực lịch sử, triết học, kinh tế, xã hội học, văn hóa, nhân học, luật học và nhiều ngành khoa học xã hội khác.

Thông qua hoạt động xuất bản, các kết quả nghiên cứu của đội ngũ học giả trong và ngoài Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã được lan tỏa rộng rãi, góp phần thúc đẩy trao đổi học thuật, phục vụ công tác hoạch định chính sách và nâng cao đời sống tri thức của xã hội.

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII vì thế không chỉ là sự tôn vinh một công trình xuất bản tiêu biểu, mà còn là minh chứng sinh động cho vai trò của hệ thống nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn trong sự phát triển của đất nước.

Bên cạnh đó, sự hiện diện của Chủ tịch Viện Hàn lâm tại Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII cùng những thành tích nổi bật của Nhà xuất bản Khoa học xã hội tại mùa giải năm nay tiếp tục khẳng định vai trò của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam như một trung tâm nghiên cứu và lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn hàng đầu của cả nước, góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền tảng tri thức cho sự phát triển bền vững của quốc gia.

Giải thưởng Sách Quốc gia, với uy tín và sức lan tỏa ngày càng lớn, được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành thiết chế văn hóa quan trọng, góp phần phát hiện, tôn vinh và quảng bá những tác phẩm có giá trị lâu dài đối với đời sống học thuật và xã hội. Trong hành trình đó, những công trình khoa học được xuất bản và lan tỏa bởi Nhà xuất bản Khoa học xã hội sẽ tiếp tục đóng góp vào việc làm giàu kho tàng tri thức của đất nước, đưa các giá trị học thuật đến gần hơn với công chúng, đồng thời khẳng định vai trò và uy tín của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong đời sống khoa học và văn hóa của quốc gia, dân tộc.

Một số hình ảnh tại buổi lễ