Hội thảo khoa học quốc gia "Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển"
18/10/2026
Chiều ngày 17/10/2026, tại chùa Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình; Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) phối hợp cùng Viện Dân tộc học và Tôn giáo học trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Ban Dân tộc và Tôn giáo, Báo Đại Đoàn Kết trực thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam long trọng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số: Thực tiễn và định hướng phát triển”.
Hội thảo vinh dự có sự tham dự của Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn - Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN; Hòa thượng Thích Thọ Lạc - Ủy viên Thường trực HĐTS, Trưởng ban Văn hóa Trung ương, Trưởng ban Tổ chức; Hòa thượng Thích Bửu Chánh, Hòa thượng Thích Minh Hiền - Phó Trưởng ban Thường trực Ban Văn hóa Trung ương; cùng chư Tôn đức đại diện Ban Trị sự GHPGVN các tỉnh, thành phố.
Ảnh: Đoàn chủ toạ
Về phía đơn vị đồng chủ trì, có sự tham dự của PGS.TS. Nguyễn Văn Minh - Viện trưởng
Viện Dân tộc học và Tôn giáo học, TS. Nguyễn Văn Thanh - Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo UBTƯ MTTQ Việt Nam, ông Trương Thành Trung - Tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết. Đến dự Hội thảo có sự hiện diện của GS.TS. Lê Hồng Lý - Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, GS.TS. Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng trường Đại học KHXH&NV Hà Nội, cùng đông đảo đại biểu các cơ quan Trung ương và các nhà khoa học…
Trưởng lão Hoà thượng Thích Thiện Nhơn
Mở đầu hội thảo, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn biểu dương những đóng góp nổi bật của Ban Văn hóa Trung ương qua 45 năm hình thành và phát triển, đặc biệt là việc xây dựng 4 đề án lớn (pháp phục, ngôn ngữ, kiến trúc, di sản) đã tạo dấu ấn tại các Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc. Đứng trước bối cảnh mới, Trưởng lão Hòa thượng định hướng các nhiệm vụ chiến lược cho Ban Văn hoá trung ương GHPGVN, đó là: cần phải đưa các đề án văn hóa vào thực tiễn; Đẩy nhanh nghiên cứu hoàn thiện đề án kiến trúc và di sản Phật giáo Việt Nam; Xây dựng cơ sở dữ liệu số; Đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Văn Minh nhấn mạnh: Trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng truyền thông, cần xác định quan điểm chỉ đạo xuyên suốt: “Con người là trung tâm, công nghệ là phương tiện”, văn hóa Phật giáo là nguồn lực tinh thần quan trọng đồng hành cùng dân tộc qua nhiều thế kỷ, góp phần định hình giá trị đạo đức, nhân cách và đời sống tinh thần của người Việt.
PGS. TS. Nguyễn Văn Minh trình bày đề dẫn hội thảo khoa học
Hội thảo tập trung vào 4 mục tiêu mang tính chiến lược: 1. Đánh giá những giá trị văn hóa Phật giáo như một nguồn lực tinh thần đối với con người và xã hội; 2. Nhận diện cơ hội và thách thức trong việc bảo tồn, phát huy văn hóa Phật giáo trong kỷ nguyên số; 3. Khẳng định ứng dụng công nghệ phải phục vụ con người, gìn giữ bản sắc và các giá trị nhân văn; 4. Đề xuất chiến lược phát triển văn hóa Phật giáo và hoạt động đối ngoại văn hóa trong bối cảnh hội nhập.
Toàn cảnh hội thảo
Có thể nói, hội thảo đã thu hút nhiều chuyên gia, học giả và chư tôn đức nhằm thảo luận về thực tiễn và định hướng phát triển văn hóa Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên số, khẳng định giá trị đạo đức, triết lý nhân sinh Phật giáo với xây dựng con người và phát triển bền vững; thảo luận về cơ hội, thách thức và ứng dụng công nghệ trong bảo tồn di sản văn hoá Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số; xác định vai trò của văn hoá Phật giáo Việt Nam trong hội nhập quốc tế và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới,… Các đại biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong công tác bảo tồn di sản với phương châm lấy con người làm trung tâm.
Sau phiên thảo luận là diễn đàn “Dòng chảy văn hóa Phật giáo đồng hành cùng dân tộc” với các vị khách mời như HT. Thích Thọ Lạc - Trưởng Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; TT. Thích Minh Quang - Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Ninh Bình; TS. Nguyễn Văn Thanh - Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Thanh Xuân - nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tôn giáo Chính phủ; PGS.TS Vũ Văn Phúc - nguyên Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; TS. Trần Thị Hằng - Đại học khoa học xã hội và nhân văn Hà Nội. Các vị khách mời đã tập trung làm rõ văn hóa Phật giáo trong việc xây dựng nền tảng tinh thần của khối đại đoàn kết dân tộc trong lịch sử và đương đại. Trong kỷ nguyên số, làm thế nào để lan toả giá trị văn hoá Phật giáo trong cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ, góp phần chung tay vun đắp đại đoàn kết, hướng đến tương lai.
Hội thảo cũng là dịp tri ân các thế hệ đi trước, tôn vinh các tập thể và cá nhân có nhiều đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển Phật giáo Việt Nam. Kết quả của hội thảo có ý nghĩa khoa học, thiết thực, tạo dựng hệ thống luận cứ khoa học vững chắc nhằm phục vụ công tác văn hóa Phật giáo Việt Nam nhiệm kỳ 2026–2031 của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
TS. Nguyễn Văn Quý
Nguồn bài viết: Viện Dân tộc học và Tôn giáo học