ADMM-20: Cùng định hướng tương lai chung, tăng cường đoàn kết và hợp tác quốc phòng ASEAN
Ngày 28/10/2026, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN lần thứ 20 (ADMM-20) tổ chức tại thành phố Lapu-Lapu, Cebu, Philippines, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto C. Teodoro Jr., trong khuôn khổ Philippines đảm nhiệm cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2026. Diễn ra trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và quốc tế có nhiều biến động, hội nghị là dịp để các nước thành viên đánh giá tiến trình hợp tác quốc phòng trong hai thập niên qua, đồng thời trao đổi định hướng và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác nhằm ứng phó với những thách thức an ninh mới nổi.
Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cùng các Bộ trưởng Quốc phòng các nước thành viên ASEAN tham dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN lần thứ 20 (ADMM-20) tại Cebu, Philippines Nguồn: https://asean.org/secretary-general-of-asean-participates-in-the-20th-asean-defence-ministers-meeting-in-cebu-the-philippines/
Hội
nghị có sự tham gia của các bộ trưởng quốc phòng và trưởng đoàn quốc phòng của
11 nước thành viên ASEAN, cùng Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn. Đoàn đại biểu
cấp cao Bộ Quốc phòng Việt Nam do Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính
trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, dẫn đầu.
Với chủ
đề “Cùng định hướng tương lai chung” (Navigating Our Future, Together), ADMM-20
hướng tới tăng cường hợp tác quốc phòng giữa các quốc gia thành viên ASEAN và
các đối tác đối thoại.[1] Tại hội nghị, Philippines nhấn mạnh ba
thông điệp chủ đạo. Thứ nhất, củng cố đoàn kết và duy trì ổn định nội khối là
điều kiện thiết yếu để ASEAN bảo vệ vai trò trung tâm trong bối cảnh cạnh tranh
chiến lược và phân hóa quốc tế gia tăng. Các nước cần tiếp tục tôn trọng chủ
quyền, toàn vẹn lãnh thổ, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình và từ bỏ
việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực. Thứ hai, tăng cường hợp tác quốc phòng thực
chất, chuyển các cam kết chính trị và đối thoại thành kết quả cụ thể, nhất là
trong những lĩnh vực có lợi ích chung. Thứ ba, duy trì đối thoại thẳng thắn,
cởi mở và xây dựng, tạo điều kiện để các nước trao đổi quan điểm, thu hẹp khác
biệt và tìm kiếm đồng thuận trên cơ sở tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau.[2]
Trong
khuôn khổ hội nghị, các bộ trưởng trao đổi về nhiều vấn đề hợp tác quốc phòng
và an ninh khu vực, bao gồm an ninh biển, chống khủng bố, gìn giữ hòa bình,
quân y, hỗ trợ nhân đạo và an ninh mạng. Trong đó, tình hình Biển Đông và vùng
biển phía tây Philippines, cùng những diễn biến tại khu vực biên giới Thái Lan
– Campuchia, là các vấn đề đáng chú ý. Bộ trưởng Quốc phòng Philippines
Gilberto Teodoro Jr. nhấn mạnh yêu cầu giải quyết các bất đồng, trong đó có
tranh chấp tại Biển Đông, bằng biện pháp hòa bình và phù hợp với luật pháp quốc
tế. Đối với tình hình biên giới Thái Lan – Campuchia, Manila bày tỏ ủng hộ các
nỗ lực duy trì thỏa thuận ngừng bắn và tìm kiếm giải pháp hòa bình, bền vững.[3]
Bên
cạnh đó, hợp tác hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa (HADR) được nhấn mạnh
trong bối cảnh thiên tai tại khu vực ngày càng thường xuyên, nghiêm trọng và
khó dự báo. Bộ trưởng Teodoro coi hợp tác HADR là một trong những biểu hiện rõ
nét nhất của tinh thần đoàn kết ASEAN đồng thời nhấn mạnh vai trò của sự hỗ trợ
lẫn nhau giữa các quốc gia thành viên trong ứng phó với những tình huống khẩn
cấp.[4] Về phía Malaysia, Bộ trưởng Quốc phòng
Mohamed Khaled Nordin kêu gọi ASEAN nâng cao năng lực ứng phó thảm họa theo
hướng chủ động và hiệu quả hơn, thông qua tăng cường mức độ sẵn sàng, cải thiện
cơ chế điều phối và nâng cao năng lực triển khai lực lượng.[5]
Đồng
thời, Philippines cũng kêu gọi tăng cường hợp tác giữa các nước ASEAN nhằm bảo
đảm an ninh lương thực và năng lượng trước nguy cơ xuất hiện hiện tượng siêu El
Niño trong bối cảnh các xung đột quốc tế tiếp tục gây sức ép lên chuỗi cung ứng
và thị trường năng lượng toàn cầu, làm gia tăng tính dễ tổn thương của các nền
kinh tế Đông Nam Á.[6]
Về kết quả, các
bộ trưởng thông qua hai văn kiện quan trọng: Tuyên bố chung của Bộ trưởng Quốc
phòng ASEAN nhân kỷ niệm 50 năm ký kết TAC; và Tuyên bố chung Manila nhân kỷ
niệm 20 năm thành lập ADMM. Các văn kiện tái khẳng định cam kết của các cơ quan
quốc phòng ASEAN đối với việc duy trì đối thoại chiến lược mang tính xây dựng,
thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các nước thành viên và mở rộng phối hợp với các
đối tác trong khuôn khổ ADMM-Plus, qua đó đóng góp vào việc duy trì hòa bình,
an ninh và ổn định khu vực.[7]
Đồng
thời, hội nghị nhất trí thông qua năm sáng kiến hợp tác mới, gồm: (i) chương
trình trao đổi dành cho các lãnh đạo quốc phòng trẻ; (ii) tăng cường phối hợp
giữa các cơ chế đối thoại quốc phòng của ASEAN; (iii) an ninh biển và công nghệ
mới nổi; (iv) ứng phó với các mối đe dọa hóa học, sinh học và phóng xạ; (v) cập
nhật các hướng dẫn hoạt động của ADMM và ADMM-Plus. Đáng chú ý là, các bộ
trưởng thống nhất thúc đẩy đề xuất tổ chức hội nghị ADMM-Plus về các mối đe dọa
hóa học, sinh học và phóng xạ vào năm 2027, đồng thời triển khai sáng kiến nâng
cao khả năng chống chịu của an ninh biển trước những tác động từ sự phát triển
công nghệ.[8] Ngoài ra, việc thúc đẩy chương trình trao
đổi dành cho các lãnh đạo quốc phòng trẻ và tăng cường phối hợp giữa ADMM-Plus
với các hoạt động đối thoại quốc phòng trong khuôn khổ Diễn đàn Khu vực ASEAN
(ARF) được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố lòng tin, tăng cường liên kết giữa các
cơ chế hợp tác và nâng cao hiệu quả phối hợp quốc phòng trong khu vực.
Nhìn
chung, ADMM-20 tiếp tục khẳng định vai trò của cơ chế hợp tác quốc phòng
ASEAN trong củng cố lòng tin, thúc đẩy phối hợp thực chất và duy trì đối thoại
giữa các nước thành viên. Các kết quả đạt được phản ánh nỗ lực của ASEAN trong
việc vừa bảo vệ những nguyên tắc nền tảng như chủ quyền, giải quyết hòa bình
tranh chấp và vai trò trung tâm của Hiệp hội, vừa mở rộng hợp tác để ứng phó
với những thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống. Tuy nhiên, hiệu
quả triển khai các sáng kiến sẽ phụ thuộc vào mức độ cam kết của các nước, khả
năng phối hợp giữa các cơ chế hiện có và việc chuyển hóa những đồng thuận tại
hội nghị thành hành động cụ thể trong thời gian tới.
Chú thích:
[1] Thestar, Philippines to host Asean Defence
Ministers Meeting Oct 28-29, tại https://www.thestar.com.my/aseanplus/aseanplus-news/2026/10/27/philippines-to-host-asean-defence-ministers-meeting-oct-28-29#goog_rewarded,
27/10/2026
[2] Philippine Information Agency (2026), PH defense chief
highlights unity, sovereignty, clarity in purpose and open dialogue at the
ASEAN Defence Ministers’ Meeting,tại https://pia.gov.ph/news/ph-defense-chief-highlights-unity-sovereignty-clarity-in-purpose-and-open-dialogue-at-the-asean-defence-ministers-meeting/,
28/10/2026.
[3] Annie Perez, Teodoro to raise South China Sea
and Thailand-Cambodia disputes in ASEAN meetings, tại https://www.abs-cbn.com/news/nation/2026/10/28/teodoro-to-raise-south-china-sea-and-thailand-cambodia-disputes-in-asean-meetings-1058,
28/10/2026.
[4] Jing Villamente, Teodoro calls for
ASEAN unity amid regional security challenges,tại https://tribune.net.ph/2026/10/28/teodoro-urges-stronger-asean-cooperation-on-disaster-response,
28/10/2026
[5] Malay Mail, New threats, old methods won’t
do: Khaled urges Asean to step up disaster readiness, tại https://www.malaymail.com/news/malaysia/2026/10/28/new-threats-old-methods-wont-do-khaled-urges-asean-to-step-up-disaster-readiness/240919,
28/10/2026
[6] Gabriel Pabico Lalu, Teodoro urges stronger
Asean ties as super El Niño threatens region, tại https://globalnation.inquirer.net/344220/teodoro-urges-stronger-asean-ties-as-super-el-nino-threatens-region/amp,
28/10/2026
[7] Singapore Ministry of Defence, ASEAN Defence
Ministers Reaffirm Importance of Open and Inclusive Regional Security
Architecture, tại https://www.mindef.gov.sg/news-and-events/latest-releases/28oct26-nr/,
28/10/2026.
[8] Jing Villamente (2026), ASEAN defense chiefs
adopt 5 initiatives at Cebu summit tại https://tribune.net.ph/amp/story/2026/10/28/asean-defense-chiefs-adopt-5-initiatives-at-cebu-summit,
28/10/2026.