Tham dự buổi lễ có đại diện lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu khảo cổ học, đại diện chính quyền địa phương cùng đông đảo nhân dân trong khu vực.

Di tích khảo cổ học Mán Bạc được phát hiện năm 1998 và đã trải qua nhiều đợt khai quật quan trọng vào các năm 2001, 2004–2005, 2007 và năm 2025. Qua kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học, di chỉ được xác định là khu cư trú kết hợp nghĩa địa cổ có niên đại khoảng 3.500–4.000 năm cách ngày nay, thuộc giai đoạn hậu kỳ Đá mới – sơ kỳ Kim khí.

Các cuộc khai quật đã phát hiện 105 mộ táng với 107 cá thể cùng nhiều loại hình di vật phong phú như công cụ đá, đồ gốm, đồ trang sức và dấu tích sinh hoạt của cư dân cổ. Đây là nguồn tư liệu quý giá góp phần làm sáng tỏ đời sống vật chất, tinh thần, quá trình thích nghi môi trường tự nhiên cũng như sự giao lưu, tiếp biến văn hóa giữa các cộng đồng cư dân cổ ở Bắc Bộ và khu vực Đông Nam Á thời tiền – sơ sử.

Trong suốt quá trình nghiên cứu, khai quật và xây dựng hồ sơ khoa học phục vụ công tác xếp hạng di tích, Viện Khảo cổ học giữ vai trò nòng cốt với sự tham gia trực tiếp của nhiều nhà khoa học thuộc các chuyên ngành khảo cổ học, nhân học và nghiên cứu văn hóa cổ.

Bằng các phương pháp nghiên cứu hiện đại, các nhà khoa học của Viện đã tiến hành điều tra khảo cổ, phân tích tầng văn hóa, giám định niên đại, nghiên cứu nhân chủng học đối với di cốt người cổ và hệ thống hóa toàn bộ tư liệu khoa học thu được từ di chỉ. Những kết quả nghiên cứu liên ngành và hợp tác quốc tế không chỉ khẳng định giá trị nổi bật của Mán Bạc về mặt lịch sử, văn hóa và khoa học mà còn cung cấp cơ sở học thuật vững chắc cho việc hoàn thiện hồ sơ trình các cơ quan chức năng xem xét xếp hạng Di tích cấp Quốc gia.

Đặc biệt, trong các đợt khai quật và nghiên cứu chuyên sâu tại di chỉ Mán Bạc có sự tham gia của nhiều chuyên gia quốc tế, góp phần thúc đẩy hợp tác học thuật, ứng dụng các phương pháp phân tích hiện đại trong khảo cổ học và nhân học sinh học. Qua đó, giá trị của di chỉ Mán Bạc ngày càng được giới nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm, đánh giá cao.

Trong đội ngũ các nhà nghiên cứu tham gia trực tiếp tại di chỉ, TS. Trịnh Hoàng Hiệp, Phòng Khảo cổ học Sơ sử và Nhà nước sớm, Viện Khảo cổ học, là một trong những nhà khảo cổ học có nhiều năm nghiên cứu về thời đại kim khí và cư dân cổ Bắc Bộ. Ông đã trực tiếp tham gia nhiều đợt khai quật tại Mán Bạc, đồng thời có những đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu, phân tích giá trị khoa học của di tích và tham gia tư vấn, hoàn thiện hồ sơ xếp hạng.

Việc Di tích khảo cổ học Mán Bạc được công nhận là Di tích cấp Quốc gia tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong nghiên cứu cơ bản, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Các kết quả nghiên cứu từ di chỉ không chỉ có ý nghĩa đối với giới khoa học mà còn góp phần hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước, địa phương trong hoạch định chính sách về bảo tồn di sản, phát triển văn hóa gắn với du lịch bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị lịch sử – văn hóa truyền thống.

Thông qua hoạt động nghiên cứu khảo cổ học tại Mán Bạc, các nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã góp phần lan tỏa tri thức khoa học tới cộng đồng, phục vụ hiệu quả công tác giáo dục truyền thống lịch sử, xây dựng bản sắc văn hóa địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trên nền tảng bảo tồn di sản.

Phát biểu tại buổi lễ, lãnh đạo địa phương nhấn mạnh việc di tích được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia không chỉ là niềm tự hào của nhân dân xã Đồng Thái mà còn mở ra cơ hội quan trọng để địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo tồn, quảng bá giá trị di sản, phát triển du lịch văn hóa và nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ các giá trị lịch sử quý báu của dân tộc.

Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích cấp Quốc gia đối với Di tích khảo cổ học Mán Bạc diễn ra trong không khí trang trọng, đoàn kết và xúc động, thể hiện sự trân trọng đối với những giá trị lịch sử – văn hóa được lưu giữ qua hàng nghìn năm lịch sử dân tộc, đồng thời ghi nhận những đóng góp bền bỉ, trách nhiệm và tâm huyết của đội ngũ các nhà khoa học Viện Khảo cổ học nói riêng và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nói chung trong sự nghiệp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam.