Buổi tọa đàm được tổ chức trong khuôn khổ hoạt động khảo sát thực tiễn của đề tài, nhằm trao đổi, thu thập thông tin và làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn liên quan đến việc nhận diện, đánh giá và phát huy các giá trị, nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo tại địa phương. Đây là một trong những hoạt động chuyên môn quan trọng, góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn cho việc nghiên cứu vai trò của tín ngưỡng, tôn giáo trong phát triển kinh tế – xã hội ở Việt Nam hiện nay.

Phát biểu khai mạc, đại diện đoàn nghiên cứu – TS. Nguyễn Văn Quý nhấn mạnh: Quảng Ninh là địa phương có hệ thống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú, gắn chặt với lịch sử – văn hóa và đặc biệt có nhiều tiềm năng trong phát triển du lịch tâm linh. Việc lựa chọn Quảng Ninh làm điểm khảo sát không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn mà còn có giá trị tham chiếu quan trọng trong nghiên cứu về phát huy nguồn lực tôn giáo trong bối cảnh phát triển hiện nay.

Trong khuôn khổ tọa đàm, các đại biểu đã trình bày và trao đổi xoay quanh nhiều nội dung quan trọng. Trước hết là các tham luận khái quát thực trạng hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn tỉnh. Các báo cáo cho thấy đời sống tín ngưỡng, tôn giáo tại tỉnh Quảng Ninh tương đối ổn định, hài hòa, với sự hiện diện đa dạng của các tôn giáo và các loại hình tín ngưỡng dân gian. Các hoạt động tôn giáo không chỉ đáp ứng nhu cầu tinh thần của người dân mà còn gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng.

Một nội dung được thảo luận sâu là vai trò của các tôn giáo trong phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh – ông Nguyễn Đăng Kiên cho biết: Trong những năm qua, các tổ chức tôn giáo đã tích cực tham gia vào các hoạt động an sinh xã hội, từ thiện, giáo dục đạo đức và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở. Đặc biệt, Phật giáo với hệ thống chùa chiền, lễ hội và các hoạt động tu học đã góp phần quan trọng trong việc phát triển du lịch tâm linh – một trong những thế mạnh của tỉnh. Bên cạnh đó, Công giáo cũng có nhiều đóng góp thiết thực thông qua các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, chăm lo đời sống cho người dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.

Tọa đàm cũng dành nhiều thời gian để phân tích các dạng thức nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo. Các đại biểu thống nhất rằng, nguồn lực tôn giáo ở tỉnh Quảng Ninh thể hiện trên ba phương diện cơ bản: nguồn lực vật chất (hệ thống cơ sở thờ tự, di tích, quỹ đất), nguồn lực tinh thần (niềm tin, giá trị đạo đức, chuẩn mực văn hóa) và nguồn nhân lực (đội ngũ chức sắc, chức việc, tín đồ). Tuy nhiên, việc thống kê, đo lường và lượng hóa các nguồn lực này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt đối với các giá trị phi vật chất và các đóng góp mang tính tự nguyện của cộng đồng.

Một chủ đề được nhiều đại biểu quan tâm là sự gắn kết giữa tín ngưỡng, tôn giáo với phát triển du lịch. Tỉnh Quảng Ninh hiện có nhiều mô hình tiêu biểu như các khu di tích tôn giáo – tín ngưỡng, các lễ hội truyền thống và các mô hình “chùa xanh – sạch – đẹp”, góp phần nâng cao hình ảnh địa phương và thu hút du khách. Các ý kiến cho rằng, nếu được định hướng và quản lý tốt, các giá trị tôn giáo hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch văn hóa – tâm linh.

Bên cạnh những kết quả tích cực, tọa đàm cũng thẳng thắn chỉ ra một số vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Trong đó có hiện tượng lợi dụng tôn giáo để trục lợi, sự phát triển chưa đồng đều giữa các khu vực trong việc huy động nguồn lực tôn giáo, cũng như việc khai thác chưa hiệu quả nguồn nhân lực tôn giáo trong các hoạt động xã hội. Ngoài ra, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, các hoạt động tôn giáo trên không gian mạng cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý nhà nước.

Về phía cơ quan quản lý, đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh cho biết, việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, cũng như các văn bản của địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tôn giáo phát triển ổn định, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát huy tốt hơn các nguồn lực tôn giáo phục vụ phát triển.

Kết thúc tọa đàm, các bên thống nhất đánh giá đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực cả về mặt khoa học và thực tiễn. Buổi làm việc không chỉ cung cấp những dữ liệu quan trọng cho đề tài nghiên cứu, mà còn góp phần tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương. Những kết quả thu được từ tọa đàm sẽ là cơ sở để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa giá trị và nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo trong phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.