Nhiệm vụ tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về khai thác các nguồn lực cho phát triển du lịch cộng đồng vùng dân tộc thiểu số; nhận diện các nguồn lực tự nhiên, văn hóa - xã hội và con người; phân tích thực trạng khai thác, các yếu tố tác động và những vấn đề đặt ra. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, gắn phát triển du lịch với cải thiện sinh kế, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường.

Trên cơ sở tổng hợp tài liệu và khảo sát thực địa tại cộng đồng người Hmông ở xã Mường Lống và người Thái ở xã Mỹ Lý, tỉnh Nghệ An, nhóm nghiên cứu làm rõ những lợi thế và điều kiện khai thác nguồn lực tại từng địa bàn. Mường Lống có thế mạnh về khí hậu vùng cao, cảnh quan thiên nhiên, văn nghệ, ẩm thực và nghề thủ công truyền thống của người Hmông. Tại Mỹ Lý, đặc biệt là bản Yên Hòa, không gian bản Thái, nhà sàn, nghề dệt, văn nghệ, ẩm thực cùng cảnh quan sông Nậm Nơn và các di tích tạo nền tảng cho phát triển những sản phẩm du lịch mang đặc trưng địa phương.

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc khai thác các nguồn lực đã bước đầu hình thành dịch vụ lưu trú, ăn uống, biểu diễn văn nghệ và một số hoạt động trải nghiệm, góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, nhiều giá trị tự nhiên và văn hóa chưa được chuyển hóa thành sản phẩm có khả năng duy trì thường xuyên; hoạt động du lịch mới tập trung ở một số hộ, sự liên kết giữa hộ kinh doanh, nghệ nhân, người làm nghề và các nhóm cung ứng dịch vụ còn hạn chế. Khó khăn về giao thông, ảnh hưởng của thiên tai, thiếu kỹ năng phục vụ và truyền thông cũng làm giảm khả năng tiếp cận thị trường và hiệu quả đầu tư.

Nghiên cứu đồng thời chỉ ra sự thiếu đồng bộ giữa hỗ trợ đầu vào, năng lực vận hành, bảo tồn văn hóa và kết nối thị trường. Việc hỗ trợ cơ sở vật chất, nghề truyền thống và văn nghệ cần đi cùng hướng dẫn sử dụng, truyền dạy và tạo đầu ra. Bên cạnh đó, phụ nữ đảm nhận nhiều công việc phục vụ du khách nhưng cơ hội tham gia tập huấn và quyết định hoạt động kinh doanh chưa tương xứng; lao động trẻ đi làm ăn xa cũng ảnh hưởng đến nguồn nhân lực tại chỗ.

Từ những kết quả trên, nhiệm vụ đề xuất các giải pháp phù hợp với đặc điểm từng cộng đồng: cải thiện hạ tầng và khả năng tiếp cận điểm đến, bảo đảm an toàn và ứng phó với rủi ro thiên tai; gắn bảo tồn, trao truyền văn hóa với tổ chức trải nghiệm và tiêu thụ sản phẩm; đào tạo theo công việc thực tế, nâng cao kỹ năng ngoại ngữ và truyền thông số. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của người dân trong lựa chọn cách khai thác nguồn lực, tổ chức dịch vụ và chia sẻ lợi ích, đồng thời tăng cường liên kết giữa cộng đồng, chính quyền và doanh nghiệp nhằm duy trì hoạt động du lịch phù hợp với điều kiện địa phương.

Hội đồng ghi nhận những nỗ lực và tinh thần làm việc nghiêm túc của chủ nhiệm và thành viên nhiệm vụ. Hội đồng đề nghị nhóm nghiên cứu cụ thể hóa các khuyến nghị nhằm nâng cao tính khả thi, đồng thời tiếp thu các ý kiến góp ý để hoàn thiện báo cáo và các sản phẩm của nhiệm vụ. Hội đồng thống nhất nghiệm thu nhiệm vụ, xếp loại Khá.

Một số hình ảnh tại buổi nghiệm thu