Cuốn sách do TS. Phạm Thị Hương Lan chủ biên, Nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành

Đất đai là yếu tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội, là tư liệu sản xuất chủ đạo của lĩnh vực nông nghiệp và không thể thay thể bởi các tư liệu khác. Ở Việt Nam, đất nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn trong tài nguyên đất đai của cả nước, đóng vai trò quan trọng trong đời sống cũng như sự phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, mức bình quân ruộng đất theo đầu người của nước ta gần như thấp nhất thế giới. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp bình quân đầu người ở Việt Nam là 0,25ha, trong khi mức bình quân của thế giới là 0,52ha và trong khu vực là 0,36ha. Nền nông nghiệp Việt Nam được phát triển chủ yếu dựa vào khoảng 10 triệu hộ nông dân cá thể với trên 76 triệu thửa và mảnh ruộng nhỏ lẻ, phân tán[1]. Đây là một trong những trở ngại lớn nhất cần phải khắc phục để mở ra cơ hội phát triển nền nông nghiệp hiện đại và bền vững trên cơ sở hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế, với các hộ nông dân có kế hoạch xây dựng cánh đồng lớn, vùng sản xuất tập trung công nghệ cao dưới tác động của thị trường, công nghệ, hội nhập quốc tế và biến đổi khí hậu. Chúng ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh trực tiếp các vấn đề liên quan đến đất nông nghiệp. Tuy nhiên, các quy định pháp luật đối với lĩnh vực này còn nhiều hạn chế, bất cập. Điển hình như: tích tụ, tập trung đất nông nghiệp; thu hồi đất nông nghiệp; bồi thường; hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp; chưa có quy định cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất linh hoạt giữa các loại đất trong nội bộ ngành nông nghiệp; chưa có quy định cụ thể về hướng dẫn việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ nhóm đất nông nghiệp; vai trò của Nhà nước trong việc hỗ trợ doanh nghiệp thuê lại hoặc nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp quy mô lớn của nông dân; hạn mức giao đất và chuyển nhượng đất nông nghiệp còn quá thấp, không đủ để đáp ứng chủ trương tích tụ và tập trung ruộng đất được đặt ra từ nhiều năm nay… Đây là các vấn đề pháp lý cần nghiên cứu để hoàn thiện pháp luật về đất nông nghiệp. Không chỉ vậy, xuất phát từ bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế và khu vực sâu rộng, việc ký kết và thực thi các hiệp định thương mại tự do sẽ tác động không nhỏ đến ngành nông nghiệp, đặt ra yêu cầu Việt Nam phải đổi mới tư duy, hoạch định chính sách và nhanh chóng hoàn thiện thể chế pháp lý về đất nông nghiệp theo hướng phù hợp với thực tế và tương lai.

Xuất phát từ lý lo trên, nhóm tác giả xuất bản cuốn sách “Một số vấn đề pháp lý về đất nông nghiệp ở Việt Nam hiện nay: Thực trạng và giải pháp” với mong muốn cung cấp cho độc giả góc nhìn lý luận và thực trạng pháp lý về đất nông nghiệp ở Việt Nam hiện nay.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song cuốn sách không tránh khỏi sự thiếu sót trong quá trình nghiên cứu. Nhóm tác giả mong nhận được ý kiến góp ý của bạn đọc để sách hoàn thiện trong lần xuất bản sau.

Cổng Thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam xin trân trọng giới thiệu cuốn sách đến bạn đọc.