Khu vực Trung Đông và Tây Á tiếp tục là một trong những không gian chiến lược phức tạp và nhạy cảm nhất của hệ thống quốc tế, nơi các vấn đề an ninh, kinh tế, tài chính và xã hội đan xen chặt chẽ và tác động qua lại lẫn nhau. Những xung đột địa – chính trị kéo dài, bất ổn an ninh và khủng hoảng nhân đạo không tồn tại tách biệt, mà ngày càng gắn kết với các thách thức phát triển và điều chỉnh mô hình tăng trưởng trong bối cảnh trật tự kinh tế – tài chính toàn cầu đang chuyển dịch sâu sắc.

Trong bối cảnh đó, năm 2025 đánh dấu giai đoạn khu vực Trung Đông và Tây Á vừa phải đối mặt với mức độ rủi ro cao, vừa thể hiện những nỗ lực rõ nét trong việc tái cấu trúc và thích ứng. Tổng thể, khu vực có thể được khái quát như một không gian kinh tế đang chuyển đổi mô hình với tốc độ nhanh và năng lực thích ứng tương đối cao, dù vẫn chịu tác động mạnh từ bất ổn khu vực. Nhiều nền kinh tế, đặc biệt là các quốc gia xuất khẩu năng lượng và các trung tâm tài chính, đang thúc đẩy đa dạng hóa kinh tế, giảm dần phụ thuộc vào dầu khí, thông qua điều chỉnh chính sách kinh tế vĩ mô linh hoạt, tận dụng sự dịch chuyển của dòng vốn và tái định vị trong chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này diễn ra không đồng đều giữa các quốc gia và chịu ràng buộc đáng kể bởi môi trường an ninh, thể chế và xã hội.

Tổng thể, khu vực Trung Đông và Tây Á năm 2025 có thể được khái quát như một không gian kinh tế đang chuyển đổi mô hình với tốc độ nhanh và năng lực thích ứng tương đối cao, dù vẫn chịu tác động mạnh từ bất ổn và rủi ro khu vực. Khu vực vừa phải đối mặt với các xung đột địa – chính trị kéo dài, rủi ro an ninh, sức ép xã hội và biến động tài chính, vừa chứng kiến nhiều nền kinh tế—đặc biệt là các quốc gia xuất khẩu năng lượng và các trung tâm tài chính—đẩy mạnh tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng đa dạng hóa và giảm dần phụ thuộc vào dầu khí. Sự song hành giữa bất ổn kéo dài và nỗ lực chuyển đổi kinh tế đã tạo nên một cục diện phát triển không đồng đều, nhưng phản ánh rõ xu hướng thích ứng chủ động của khu vực trước những biến động của môi trường khu vực và toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Báo cáo thường niên năm 2025 về khu vực Trung Đông và Tây Á được xây dựng nhằm cung cấp một cái nhìn tổng hợp, có hệ thống về các diễn biến nổi bật của khu vực trong năm, trên cơ sở kết nối các chiều cạnh an ninh, kinh tế, tài chính, xã hội và quan hệ đối ngoại trong một khung phân tích thống nhất. Báo cáo do Phòng Nghiên cứu Trung Đông và Tây Á, thuộc Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi (ISAWAAS), thực hiện, dựa trên việc tổng hợp các báo cáo chuyên đề và kết quả nghiên cứu được triển khai trong năm. Với cách tiếp cận liên ngành và cập nhật, báo cáo hướng tới việc cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu chính sách và theo dõi chiến lược đối với khu vực Trung Đông và Tây Á trong giai đoạn tới.

------------------

Chi tiết Báo cáo mời xem file đính kèm.

BC thuong nien 2025-806842.pdf