Tuy nhiên, xung đột giữa Iran và liên minh Mỹ-Israel nổ ra từ cuối tháng 2/2026, đã tác động lớn đến chiến lược của Ấn Độ. Sự leo thang quân sự từ hai phía không chỉ làm gia tăng bất ổn tại Tây Á mà còn trực tiếp tác động đến các lợi ích cốt lõi của Ấn Độ, đặc biệt là nguồn cung năng lượng, an ninh hàng hải, dòng kiều hối và cân bằng ngoại giao với những đối tác quan trọng. Cuộc khủng hoảng này có thể xem là một phép thử đối với năng lực ứng phó và khả năng duy trì tự chủ chiến lược của New Delhi trong một môi trường địa chính trị ngày càng phân cực.

Lợi ích chiến lược của Ấn Độ tại Trung Đông

Lợi ích của Ấn Độ tại Trung Đông gắn chặt với sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng cũng như sự tham gia lâu dài vào các mạng lưới kinh tế khu vực. An ninh năng lượng vẫn là trụ cột trung tâm trong sự hiện diện chiến lược của Ấn Độ tại Tây Á, bởi quốc gia này phụ thuộc đáng kể vào nguồn hydrocarbon nhập khẩu để duy trì tăng trưởng công nghiệp và quá trình đô thị hóa. Ấn Độ nhập khẩu khoảng 88% nhu cầu dầu thô, khiến việc duy trì nguồn cung liên tục từ bên ngoài trở thành điều kiện thiết yếu đối với chiến lược phát triển quốc gia (Pant, 2026). Sự phụ thuộc này tạo ra một điểm yếu mang tính cấu trúc, đặc biệt khi phần lớn nguồn nhập khẩu của Ấn Độ phải đi qua eo biển Hormuz, một nút thắt hàng hải có tính chiến lược cao và dễ bị tranh chấp trong thời kỳ xung đột. Hầu hết hàng xuất khẩu của Ấn Độ sang các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh: Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Kuwait, Oman và Bahrain đều đi qua eo biển Hormuz, chiếm khoảng 14% tổng kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ (The Japan Times, 2026). Các ước tính cho thấy gần 1/2 lượng dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ và 90% khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) được vận chuyển qua tuyến đường này, khiến việc đảm bảo an ninh hàng hải trở thành vấn đề sống còn đối với quốc gia này thay vì chỉ đơn thuần là một vấn đề kinh tế (Ganapathy, 2026). Xung đột nổ ra giữa Iran với Israel và Hoa Kỳ đã làm nổi bật những điểm yếu này khi làm gián đoạn hoạt động vận chuyển tàu chở dầu và sự leo thang căng thẳng hải quân tạo ra sự bế tắc về khả năng tiếp cận và chi phí năng lượng nhập khẩu.

Một lợi ích chiến lược quan trọng khác định hình sự tham gia của Ấn Độ tại Trung Đông liên quan đến phúc lợi của cộng đồng người lao động Ấn Độ ở nước ngoài. Có khoảng 10 triệu công dân Ấn Độ đang sinh sống và làm việc tại các quốc gia vùng Vịnh, đóng góp khoảng 40% tổng lượng kiều hối nhận được hàng năm của Ấn Độ (The Japan Times, 2026). Nguồn kiều hối từ lực lượng lao động này đóng góp đáng kể vào dự trữ ngoại hối của quốc gia và hỗ trợ sinh kế cho hàng triệu hộ gia đình tại Ấn Độ. Sự tồn tại của một cộng đồng kiều dân lớn như vậy tạo ra một chiều cạnh nhân đạo trong chính sách đối ngoại, buộc Ấn Độ phải ưu tiên sự ổn định khu vực và bảo đảm an toàn cho công dân của mình trong thời kỳ khủng hoảng. Xung đột Iran và liên minh Mỹ-Israel buộc Ấn Độ triển khai các chiến dịch sơ tán quy mô lớn, qua đó minh họa những hệ quả thực tiễn của bất ổn địa chính trị đối với quản trị quốc gia trong nước. Từ cuối tháng 2/2026, ước tính có 375.000 người được sơ tán, trong đó có hơn 1000 người từ Iran (PGurus Newsdesk, 2026).Những hoạt động sơ tán này cho thấy hậu quả của xung đột không chỉ giới hạn ở quan hệ giữa các quốc gia mà còn tác động trực tiếp đến dân thường có mối liên hệ với Ấn Độ thông qua các mạng lưới di cư.

Hành khách bị mắc kẹt tại sân bay Abu Dhabi do các chuyến bay bị gián đoạn và hủy bỏ vì tình hình bất ổn ở Tây Á

Hợp tác chặt chẽ của Ấn Độ với Iran cũng phản ánh các tham vọng địa chính trị rộng lớn hơn vượt ra ngoài nhu cầu năng lượng, mục đích chính nhằm giúp Ấn Độ có thể tiếp cận thị trường rộng lớn ở Trung Á và Afghanistan thông qua các sáng kiến cơ sở hạ tầng như phát triển cảng và các hành lang vận tải. Do đó, việc duy trì quan hệ ổn định với Tehran giúp Ấn Độ vượt qua các rào cản khu vực và tăng cường kết nối với các thị trường ngoài Nam Á. Trong khi đó, quan hệ của Ấn Độ với Mỹ và Israel đã được mở rộng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ quốc phòng, hợp tác tình báo và thương mại. Sự hội tụ lợi ích với nhiều chủ thể khác nhau làm nổi bật tính phức tạp của chiến lược cân bằng ngoại giao của Ấn Độ, bởi sự hợp tác với một đối tác thường có thể tạo ra căng thẳng với một đối tác khác (Ganapathy, 2026).

Tác động kinh tế và năng lượng

Hậu quả kinh tế của cuộc xung đột Trung Đông trở nên rõ rệt gần như ngay lập tức sau khi các hành động quân sự leo thang. Một trong những tác động dễ nhận thấy nhất là sự gia tăng mạnh mẽ của giá dầu toàn cầu, điều này đã ảnh hưởng đáng kể đến sự ổn định kinh tế nội địa của Ấn Độ. Sự leo thang căng thẳng dẫn đến việc giá dầu Brent tăng nhanh trong một khoảng thời gian ngắn, qua đó làm gia tăng gánh nặng chi phí nhập khẩu của Ấn Độ và làm tăng chi phí sản xuất trong các ngành sử dụng nhiều năng lượng (Garg & Jain, 2026). Chi phí nhiên liệu tăng cao đã lan truyền sang nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm vận tải, sản xuất và nông nghiệp, dẫn đến áp lực lạm phát trên diện rộng. Những diễn biến này minh họa rõ ràng tính liên kết chặt chẽ của thị trường năng lượng toàn cầu và cho thấy cách các cuộc khủng hoảng địa chính trị ở những khu vực xa xôi có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến điều kiện kinh tế trong nước. Ngân hàng Goldman Sachs đã hạ dự báo tăng trưởng của Ấn Độ năm 2026 từ 7% xuống 6,5%, và dự đoán lạm phát sẽ tăng tốc hướng tới mục tiêu 4% của ngân hàng trung ương khi giá dầu thô tăng vọt (The Japan Times, 2026).

Hạ tầng lưu trữ năng lượng của Ấn Độ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình khả năng chống chịu của quốc gia trong giai đoạn khủng hoảng. Mặc dù Ấn Độ đã phát triển các kho dự trữ dầu chiến lược có khả năng cung cấp cứu trợ tạm thời trong trường hợp gián đoạn nguồn cung, những hạn chế vẫn tồn tại trong năng lực lưu trữ khí tự nhiên và khí dầu mỏ hóa lỏng. Sự mất cân đối giữa dự trữ dầu thô và năng lực lưu trữ khí đã bộc lộ những điểm yếu mang tính cấu trúc trong hệ thống an ninh năng lượng của Ấn Độ, khiến các gián đoạn kéo dài trở nên đặc biệt khó khăn để kiểm soát (Mishra, 2026). Tình trạng thiếu hụt các cơ sở lưu trữ khí đầy đủ đã buộc các nhà hoạch định chính sách phải ưu tiên phân bổ tài nguyên giữa các lĩnh vực khác nhau, qua đó cho thấy những hạn chế về hạ tầng có thể làm trầm trọng thêm tác động của các cú sốc bên ngoài.

Tàu chở khí hóa lỏng LPG Shivalik đã vận chuyển 46.000 tấn khí đốt đến Ấn Độ sau khi đi qua eo biển Hormuz (16/3/2026)

Ngoài sự gia tăng chi phí năng lượng, cuộc xung đột còn làm gián đoạn các tuyến vận tải toàn cầu và làm tăng đáng kể phí bảo hiểm hàng hải. Sự suy giảm hoạt động của tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz đã làm chậm tiến độ vận chuyển các mặt hàng thiết yếu, bao gồm khí tự nhiên hóa lỏng và các nguyên liệu đầu vào cho công nghiệp. Lưu lượng tàu qua eo biển này giảm tới 95% trong tháng 3/2026, khoảng 144 lượt tàu đi qua (QĐND, 2026). Số liệu của JPMorgan cho biết trọng lượng dầu có thể theo dõi được đi qua eo biển Hormuz, dầu của Iran chiếm tới 98%, với sản lượng trung bình khoảng 1,3 triệu thùng/ngày vào đầu tháng 3 (QĐND, 2026). Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trung bình mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz vào năm 2024 (QĐND, 2026).

Những gián đoạn này đã tác động trực tiếp đến các ngành phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, đặc biệt là sản xuất phân bón và các ngành công nghiệp nặng. Sự suy giảm sản lượng công nghiệp tạo ra hiệu ứng lan tỏa trong toàn bộ chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp và làm tăng chi phí của các hàng hóa thiết yếu (Wirtschafter, 2026). Những tác động dây chuyền này minh họa rõ ràng hậu quả kinh tế rộng lớn của các cuộc xung đột khu vực và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Thách thức ngoại giao và chiến lược

Những hệ quả ngoại giao của cuộc xung đột Trung Đông đã khiến Ấn Độ phải đối mặt với áp lực từ nhiều đối tác khác nhau nhằm định hình lập trường chính sách cụ thể. Iran kỳ vọng sự ủng hộ chính trị từ Ấn Độ do mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia, còn Mỹ và Israel lại mong muốn Ấn Độ thể hiện sự đồng thuận chiến lược phù hợp với các quan hệ quốc phòng ngày càng sâu rộng giữa họ. Việc điều hướng những kỳ vọng cạnh tranh này đòi hỏi sự quản lý ngoại giao thận trọng nhằm tránh làm suy yếu quan hệ với bất kỳ đối tác quan trọng nào. Phản ứng của Ấn Độ được đặc trưng bởi sự kiềm chế và trung lập, nhấn mạnh đối thoại và giải pháp hòa bình thay vì công khai ủng hộ các hành động quân sự do bất kỳ bên nào thực hiện (Pant, 2026). Lập trường thận trọng này cho phép Ấn Độ duy trì các kênh liên lạc mở với tất cả các bên liên quan, đồng thời bảo vệ hình ảnh của mình như một chủ thể quốc tế có trách nhiệm.

Tuy nhiên, lập trường trung lập của Ấn Độ cũng bộc lộ những hạn chế của chiến lược đa liên kết trong một môi trường quốc tế ngày càng phân cực. Việc duy trì khoảng cách cân bằng giữa các quốc gia đối địch trở nên khó khăn hơn khi xung đột leo thang và các ranh giới địa chính trị trở nên rõ rệt hơn. Các nhà phân tích cho rằng phản ứng mang tính cân chỉnh của Ấn Độ đã tránh được sự đối đầu trực tiếp nhưng đồng thời cũng cho thấy tính “mong manh” vốn có của các chiến lược cân bằng trong bối cảnh các liên minh trở nên cứng rắn hơn (Ganapathy, 2026). Do đó, cuộc xung đột này đóng vai trò như một trường hợp thử nghiệm quan trọng để đánh giá tính bền vững dài hạn của khuôn khổ ngoại giao mà Ấn Độ đang theo đuổi.

Các phản ứng chiến lược của Ấn Độ

Phản ứng của Ấn Độ trước cuộc xung đột Iran với Mỹ-Israel bao gồm sự kết hợp giữa các sáng kiến ngoại giao, các biện pháp can thiệp kinh tế và các chiến lược hoạch định dài hạn. Hoạt động ngoại giao đóng vai trò trung tâm trong chiến lược quản lý khủng hoảng của Ấn Độ, cho phép quốc gia này duy trì liên lạc với các chủ thể khu vực nhằm bảo đảm tuyến vận chuyển năng lượng được duy trì và ngăn chặn sự leo thang ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia. Đối thoại trực tiếp với các chính phủ khu vực đóng vai trò then chốt trong việc ổn định hoạt động hàng hải và duy trì tính liên tục của thương mại (Ganapathy, 2026). Những nỗ lực ngoại giao này làm nổi bật tầm quan trọng của đàm phán như một công cụ hữu hiệu trong việc giảm thiểu rủi ro địa chính trị.

Đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nổi lên như một thành tố quan trọng khác trong chiến lược ứng phó của Ấn Độ. Trong thập niên vừa qua, Ấn Độ đã mở rộng mạng lưới các quốc gia cung cấp năng lượng nhằm giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ khu vực đơn lẻ nào. Chiến lược đa dạng hóa này cho phép các nhà hoạch định chính sách tiếp cận các nguồn dầu thô thay thế khi các tuyến cung ứng truyền thống trở nên bất ổn, qua đó làm giảm mức độ nghiêm trọng của các gián đoạn nguồn cung (PGurus Newsdesk, 2026). Việc mở rộng các kho dự trữ dầu chiến lược cũng góp phần tăng cường khả năng chống chịu bằng cách cung cấp nguồn dự phòng tạm thời trong trường hợp thiếu hụt ngắn hạn.

Các biện pháp điều tiết trong nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định nền kinh tế quốc gia trong thời kỳ khủng hoảng. Các cơ quan chức năng đã triển khai các chính sách nhằm điều chỉnh việc phân phối nhiên liệu, ngăn chặn tình trạng tích trữ và ưu tiên cung cấp cho các lĩnh vực thiết yếu như vận tải và nhu cầu năng lượng sinh hoạt. Những biện pháp này được thiết kế nhằm duy trì sự ổn định giá cả và bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng đối với nguồn lực trong bối cảnh khan hiếm (Garg & Jain, 2026). Việc kết hợp giữa các cơ chế quản trị nội địa và ngoại giao quốc tế cho thấy tính toàn diện trong cách tiếp cận quản lý khủng hoảng của Ấn Độ.

Hàm ý chiến lược dài hạn

Cuộc xung đột Trung Đông vào cuối tháng 2/2026 tạo ra nhiều bài học chiến lược dài hạn đối với Ấn Độ, đặc biệt liên quan đến nhu cầu giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Khủng hoảng này đã củng cố nhận thức về tầm quan trọng của việc đầu tư vào hạ tầng năng lượng tái tạo nhằm nâng cao khả năng chống chịu quốc gia. Việc mở rộng năng lực năng lượng tái tạo không chỉ giải quyết các mối quan ngại về môi trường mà còn giúp giảm mức độ dễ bị tổn thương trước các biến động địa chính trị liên quan đến thị trường hydrocarbon (Garg & Jain, 2026). Do đó, quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang tính chiến lược sâu rộng.

An ninh hàng hải cũng trở thành một lĩnh vực ưu tiên quan trọng sau cuộc xung đột. Các cuộc tấn công trên biển gần khu vực lân cận của Ấn Độ đã làm nổi bật nguy cơ lan rộng của xung đột sang các vùng biển lân cận, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường giám sát và khả năng sẵn sàng của lực lượng hải quân (Wirtschafter, 2026). Việc củng cố năng lực hàng hải sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ các tuyến thương mại và duy trì khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, cuộc xung đột này đã tái khẳng định tầm quan trọng của nguyên tắc tự chủ chiến lược như một định hướng cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ. Việc duy trì quan hệ cân bằng với các chủ thể cạnh tranh cho phép Ấn Độ thích ứng với những thay đổi trong môi trường địa chính trị mà không bị phụ thuộc quá mức vào bất kỳ liên minh nào. Học giả Harsh V. Pant cho rằng cách tiếp cận này phản ánh sự trưởng thành trong ngoại giao và nâng cao năng lực của Ấn Độ trong việc đưa ra đối sách phù hợp môi trường quốc tế phức tạp (Pant, 2026). Tuy nhiên, việc duy trì tự chủ chiến lược đòi hỏi sự đầu tư liên tục vào khả năng chống chịu kinh tế, năng lực công nghệ và chuyên môn ngoại giao (Pant, 2026).

Kết luận

Xung đột Trung Đông giữa Iran với liên minh Mỹ-Israel đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong vai trò đang phát triển của Ấn Độ trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu. Khủng hoảng này đã làm bộc lộ những điểm yếu trong hạ tầng năng lượng, chuỗi cung ứng và vị thế ngoại giao của Ấn Độ, đồng thời cũng làm nổi bật khả năng thích ứng của khuôn khổ chiến lược mà quốc gia này đang áp dụng. Sự phụ thuộc của Ấn Độ vào nguồn hydrocarbon nhập khẩu khiến quốc gia này đặc biệt dễ bị tổn thương trước các gián đoạn tại Eo biển Hormuz, qua đó cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa an ninh năng lượng và ổn định quốc gia. Đồng thời, sự hiện diện của một cộng đồng người lao động lớn tại các quốc gia vùng Vịnh đã làm nổi bật chiều cạnh nhân đạo của chính sách đối ngoại, củng cố nhu cầu duy trì sự ổn định trong các khu vực lân cận.

Phản ứng của Ấn Độ trước cuộc xung đột cho thấy tính hiệu quả của một chiến lược đa chiều kết hợp giữa trung lập ngoại giao, đa dạng hóa nguồn năng lượng, điều tiết trong nước và hoạch định dài hạn. Bằng cách duy trì các kênh liên lạc với tất cả các bên liên quan và đầu tư vào khả năng chống chịu của hạ tầng, Ấn Độ đã có thể giảm thiểu các rủi ro trước mắt đồng thời bảo vệ quyền tự chủ chiến lược của mình. Thành công dài hạn của chiến lược cân bằng này sẽ phụ thuộc vào khả năng tích hợp phát triển năng lượng tái tạo, tăng cường an ninh hàng hải và mở rộng hợp tác ngoại giao vào một khuôn khổ chính sách quốc gia thống nhất. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tiếp tục định hình trật tự quốc tế, kinh nghiệm của Ấn Độ trong cuộc xung đột năm 2026 cung cấp những bài học quan trọng về cách các cường quốc mới nổi có thể điều hướng các cuộc khủng hoảng phức tạp đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia của mình.

Tài liệu tham khảo

1. Ganapathy, N. (2026).With the Iran crisis, has India’s Middle East balancing act hit a roadblock? The Straits Times. https://www.straitstimes.com/asia/south-asia/with-the-iran-crisis-has-indias-middle-east-balancing-act-hit-a-roadblock

2. Garg, V., & Jain, P. (2026).Energy power play: India’s oil and gas strategy amid US–Iran tensions. https://ieefa.org/resources/energy-power-play-indias-oil-and-gas-strategy-amid-us-iran-tensions

3. Mishra, R. (2026).All you want to know about India’s crude oil and gas reserves and why we are lagging on this count. Business Line. https://www.thehindubusinessline.com/blexplainer/all-you-want-to-know-about-indias-crude-oil-and-gas-reserves-and-why-we-are-lagging-on-this-count/article70760627.ece

4. Pant, H. V. (2026).India’s strategic balancing in the Middle East. Observer Research Foundation. https://www.orfonline.org/research/india-s-strategic-balancing-in-the-middle-east

5. PGurus Newsdesk. (2026).PM Modi warns US–Iran war may have long-term impact on India.https://www.pgurus.com/be-prepared-for-challenges-impact-may-be-long-lasting-pm-modi-on-us-iran-war/

6. QĐND (2026). Lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz giảm hơn 90% trong tháng 3.https://www.qdnd.vn/quoc-te/tin-tuc/luu-luong-van-tai-qua-eo-bien-hormuz-giam-hon-90-trong-thang-3-1031777

7. The Japan Times (2026).Modi walks fine line between Iran and U.S. as war hits economy.https://www.japantimes.co.jp/news/2026/03/16/world/politics/modi-iran-us-war-economy/

8. Vajiram & Ravi (2026). India’s Position on West Asia Conflict: Key Signals from PM Modi’s Statement. https://vajiramandravi.com/current-affairs/indias-position-on-west-asia-conflict/

9. Wirtschafter, J. (2026).Iran war tests India’s balancing act between the US, Israel, and Tehran. The Jerusalem Post. https://www.jpost.com/middle-east/article-889223