Thư mục gồm 156 biểu ghi, giới thiệu các tài liệu hiện có tại Viện Thông tin KHXH và một số thư viện thành viên. Phần lớn tài liệu xuất bản trong giai đoạn 2024-2026, đề cập đến những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự lãnh đạo của Đảng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Nguồn tư liệu gồm sách chuyên khảo, bài tạp chí và báo cáo tổng hợp đề tài nghiên cứu khoa học. Các biểu ghi được sắp xếp theo trật tự chữ cái của nhan đề, cung cấp thông tin mô tả tài liệu, từ khóa và đơn vị lưu trữ. Một số biểu ghi có phần giới thiệu nội dung, giúp bạn đọc lựa chọn tài liệu phù hợp với nhu cầu nghiên cứu và tra cứu tại đơn vị lưu giữ.

Trên cơ sở các tài liệu được tập hợp, bài tổng quan khái quát những hướng nghiên cứu chính về sự lãnh đạo của Đảng đối với phát triển kinh tế, hoàn thiện thể chế, phát triển văn hóa, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại, gắn với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng. Nội dung có thể khái quát thành 08 nhóm chủ yếu sau đây.

1. Phát triển kinh tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô

Nhóm này gồm 22 tài liệu, tập trung phân tích chủ trương, đường lối và sự lãnh đạo của Đảng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Hai tác phẩm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, “Biến thách thức thành cơ hội, quyết tâm tạo đột phá đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững” và “Cả nước đồng lòng, tranh thủ mọi thời cơ, vượt qua mọi khó khăn, thách thức, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng” thể hiện những định hướng và sự chỉ đạo đối với nhiệm vụ phát triển đất nước trong bối cảnh đại dịch và biến động kinh tế thế giới. Các tài liệu góp phần làm rõ yêu cầu giữ vững ổn định, chủ động thích ứng và tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững.

Các nghiên cứu cũng đề cập đến quá trình phát triển nhận thức của Đảng về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và vai trò của các thành phần kinh tế. Nội dung tập trung vào quan điểm của Đảng trong thời kỳ đổi mới, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, vai trò của doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân. Qua đó, các tác giả làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của việc hoạch định đường lối phát triển kinh tế - xã hội trước những biến động của tình hình trong nước và quốc tế.

Một số tài liệu bàn về đổi mới mô hình tăng trưởng, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và các động lực phát triển mới như kinh tế số, kinh tế xanh, khoa học - công nghệ. Những nghiên cứu này đề cập đến yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển.

2. Đổi mới tổ chức bộ máy, hoàn thiện thể chế và cải cách hành chính

Trong nhóm 11 tài liệu này, mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước được nghiên cứu ở cả góc độ lý luận lẫn thực tiễn tổ chức, tập trung vào việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức lại bộ máy của hệ thống chính trị.

Trong các tài liệu xuất bản giai đoạn 2024-2025, vấn đề sắp xếp tổ chức bộ máy được chú trọng. Bài viết của Đoàn Mạnh Hùng và Ninh Thị Minh Tâm phân tích giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước kiểu mới đối với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Một số tài liệu giới thiệu kinh nghiệm quốc tế, trong đó có mô hình hợp nhất chức danh lãnh đạo giữa các cơ quan Đảng và Nhà nước ở Trung Quốc, cung cấp góc nhìn tham khảo cho nghiên cứu về tổ chức bộ máy ở Việt Nam.

3. Đẩy mạnh khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Nhóm gồm 7 đơn vị tài liệu đề cập đến chủ trương của Đảng về phát triển khoa học và công nghệ, cùng những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động lãnh đạo, tuyên truyền và vận động trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Một số bài viết trong thư mục đã phân tích vai trò của khoa học công nghệ theo tinh thần Đại hội XIV đối với tăng trưởng, tìm hiểu sự lãnh đạo của Đảng đối với thanh niên và công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động trong thời đại công nghệ 4.0. Bài viết “Phát triển khoa học xã hội và nhân văn góp phần vào sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội theo chủ trương của Đảng” của tác giả Phạm Nguyên Phương tập trung làm rõ tầm quan trọng mang tính chiến lược của ngành KHXH và nhân văn đối với quá trình phát triển bền vững đất nước. Tuy nhiên, mảng tài liệu về đổi mới sáng tạo hay chuyển đổi số quốc gia còn chưa có tài liệu nào trong thư mục đề cập đến.

4. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Nhiều công trình trong thư mục đã tập trung phân tích, làm sâu sắc thêm những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới.

Cuốn sách của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phản ánh sinh động sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, sâu sát và mang tầm chiến lược của người đứng đầu tổ chức Đảng đối với những vấn đề hệ trọng của quốc gia. Xác định xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, tác giả Đào Duy Quát đưa ra một số vấn đề xây dựng Đảng về tư tưởng, nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên trước những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới và trong nước.

Đạo đức cách mạng của Đảng - nền tảng tinh thần cốt lõi bảo đảm năng lực lãnh đạo, cầm quyền được tác giả Phạm Thị Vĩnh Hà phân tích qua các yếu tố tác động và giải pháp bảo vệ, hoàn thiện đạo đức của Đảng theo yêu cầu phát triển của thời đại.

Công tác kiểm tra, giám sát và và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực - một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng cũng được nhiều tác giả quan tâm phân tích và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng trong thời gian tới.

Trong bối cảnh các thế lực thù địch, phản động không ngừng đẩy mạnh hoạt động “diễn biến hòa bình”, lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, các nghiên cứu về đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng có số lượng đáng kể trong thư mục (15 tài liệu). Điểm chung nổi bật của các công trình này đều khẳng định: bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác kịp thời, sắc bén các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa thường xuyên, lâu dài, trực tiếp gắn liền với việc giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới.

Cuốn sách “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - Tiếng gọi của trái tim, mệnh lệnh của cuộc sống” của tác giả Nguyễn Bá Dương đã góp phần nhận diện, đấu tranh và bác bỏ những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; phân tích các chiêu trò, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch nhằm chống phá trước thềm Đại hội XIV của Đảng; đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phản bác những luận điệu xuyên tạc trên các phương tiện truyền thông xã hội, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, đường lối của Đảng trong thời gian tới.

Kỷ yếu Hội thảo quốc gia “Khoa học xã hội và nhân văn với sứ mệnh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới” do Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam xuất bản khẳng định vai trò then chốt, không thể thay thế của KHXH và nhân văn trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; nêu bật vinh dự, trách nhiệm và tiếng nói tâm huyết của cộng đồng các nhà nghiên cứu KHXH và nhân văn trong nhiệm vụ trọng yếu của Đảng và dân tộc.

Thư mục cũng có nhiều bài viết đề cập đến lý luận về chủ nghĩa xã hội, độc lập dân tộc và đường lối đổi mới (13 tài liệu); lịch sử Đảng, các nhân vật và sự kiện lịch sử (14 tài liệu) là cơ sở để làm rõ nền tảng lý luận và lịch sử lãnh đạo của Đảng ta.

5. Phát triển văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao đời sống nhân dân

Nhóm này gồm 19 tài liệu về chủ trương của Đảng đối với phát triển văn hóa, con người và giải quyết các vấn đề xã hội. Nội dung đề cập đến xây dựng, phát triển văn hóa từ năm 1943 đến nay, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về văn hóa, xây dựng hệ giá trị quốc gia và nhận thức về hạnh phúc trong thời kỳ đổi mới. Quản lý phát triển xã hội bền vững gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, an sinh xã hội và vai trò của tổ chức Công đoàn trong chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích của người lao động.

Gắn văn hóa với kinh tế địa phương, tác giả Nguyễn Mạnh Hùng trình bày chủ trương bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử để phát triển du lịch Điện Biên thành ngành kinh tế mũi nhọn, bảo đảm phát triển bền vững.

Các tài liệu về dân tộc, tôn giáo đề cập đến ý nghĩa của việc thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo đối với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo đồng thuận xã hội và bảo đảm ổn định, phát triển bền vững đất nước.

6. Bảo đảm quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền quốc gia

Trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực và thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, nhiều bài viết đã tập trung phân tích sự lãnh đạo của Đảng đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc (16 tài liệu).

Các nghiên cứu phân tích quan điểm của Đảng về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới và yêu cầu chủ động ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa và xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Nội dung nghiên cứu còn mở rộng sang an ninh phi truyền thống, an ninh con người và an ninh kinh tế. Tuyển tập bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về lực lượng Công an nhân dân đề cập đến bảo vệ an ninh, trật tự gắn với phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và đối ngoại. Các tài liệu cũng chú trọng xây dựng thế trận lòng dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân.

7. Đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế

Tình hình thế giới hiện đang diễn biến phức tạp, biến động nhanh và rất khó lường. Việt Nam luôn kiên trì đường lối đối ngoại nhất quán của mình, tích cực hợp tác, hội nhập quốc tế, tạo nguồn lực cho phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Các bài nghiên cứu (10 tài liệu) chủ yếu xoay quanh quá trình phát triển tư duy của Đảng về hội nhập: từ hội nhập kinh tế quốc tế đến hội nhập quốc tế toàn diện, đổi mới tư duy về hội nhập từ năm 1986 đến nay, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, và vai trò của Đảng trong kỷ nguyên mới. Về quan hệ song phương, có các tài liệu về quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Nhìn về lịch sử, có một bài viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh với lãnh đạo và nhân dân Trung Quốc trong kháng chiến chống Mỹ và vai trò lãnh đạo của Đảng trong đấu tranh ngoại giao tại Hội nghị Genève năm 1954.

8. Bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững

Bảo vệ môi trường, phát triển bền vững đất nước là quan điểm phát triển xuyên suốt của Đảng. Quan điểm này được thể hiện qua chủ trương, đường lối, chính sách phát triển phù hợp với yêu cầu, điều kiện phát triển của đất nước qua từng thời kỳ. Các tài liệu về vấn đề này (6 tài liệu) đề cập đến khía cạnh phát triển bền vững ở góc độ phát triển kinh tế xanh, phát triển xã hội bền vững, phát triển kinh tế tư nhân và du lịch theo hướng bền vững… Tuy nhiên, còn thiếu vắng những tài liệu bàn về ứng phó biến đổi khí hậu.

Tổng quan các công trình nghiên cứu được tập hợp trong thư mục cho thấy một bức tranh toàn diện, sinh động về vai trò lãnh đạo to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với đất nước trong tình hình mới. Tất cả đều khẳng định: sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt, toàn diện của Đảng chính là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Sự lãnh đạo của Đảng được trình bày trong một chỉnh thể: định hướng chiến lược về kinh tế, thể chế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, đối ngoại luôn gắn với yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và giữ vững nền tảng tư tưởng. Các hướng nghiên cứu mới như kinh tế số, mạng xã hội, an ninh phi truyền thống, hội nhập quốc tế đã được mở ra.  Tuy nhiên, những lĩnh vực mới nổi như chuyển đổi số, khoa học công nghệ và phát triển bền vững, nơi vai trò lãnh đạo của Đảng đang được định hình trong thực tiễn cần được chú trọng.

Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những vận hội và thách thức mới của thời đại, việc tiếp tục nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, làm sâu sắc thêm lý luận về vai trò lãnh đạo của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo động lực để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đồng lòng, chung sức đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.

Xem thư mục tài liệu tại đây: thumuc-chuyende-DangCongsan-VietNam.pdf