Tầm nhìn MANAV

Tại Hội nghị Thượng đỉnh về tác động của AI (India AI Impact Summit) do Ấn Độ đăng cai năm 2026, Thủ tướng Narendra Modi đã đưa ra thông điệp của nước này về AI thông qua Tầm nhìn MANAV. Từ “Manav” trong tiếng Phạn có nghĩa là “con người” hay “nhân loại” đã phản ảnh rõ cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm và đặt con người lên hàng đầu. Với cách tiếp cận này, khuôn khổ của Tầm nhìn MANAV, định hướng sự phát triển Trí tuệ nhân tạo (AI) gắn với các giá trị cốt lõi như đạo đức, tính toàn diện và chủ quyền quốc gia. Ngoài ra, Hội nghị phản ánh triết lý phát triển rộng lớn hơn của Ấn Độ và khẳng định quyết tâm trở thành quốc gia hàng đầu trong việc định hình cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo.

“AI Impact Summit” 2026 diễn ra từ ngày 18-20/02/2026 tại Ấn Độ thuộc khuôn khổ Sứ mệnh IndiaAI do chính phủ Ấn Độ và Bộ Điện tử và Công nghệ Thông tin khởi xướng, đồng thời là hội nghị thượng đỉnh đầu tiên về AI được tổ chức tại một quốc gia thuộc khu vực Nam bán cầu. Sự kiện đã thu hút các đoàn đại biểu từ hơn 80 quốc gia, bao gồm khoảng 20 nguyên thủ quốc gia và khoảng 300.000 người tham dự (Vinod Rai, 2026).

Từ viết tắt MANAV phản ánh năm trụ cột nền tảng: Hệ thống đạo đức và luân lý, Quản trị có trách nhiệm, Chủ quyền quốc gia, Đổi mới dễ tiếp cận và toàn diện, Triển khai hợp lệ và chính đáng. Những nguyên tắc này thể hiện cam kết của Ấn Độ trong việc đảm bảo trí tuệ nhân tạo luôn minh bạch, công bằng và phù hợp với các giá trị dân chủ. Tầm nhìn này củng cố niềm tin rằng tiến bộ công nghệ không chỉ cần được dẫn dắt bởi sự đổi mới, mà còn bởi tính chính trực và trách nhiệm chung (In Diplomacy, 2026).

Cụ thể, Ấn Độ xác định trí tuệ nhân tạo (AI) là một tài sản chiến lược đồng thời nhấn mạnh phát triển trí tuệ nhân tạo trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ công, năng suất nông nghiệp; tăng cường khả năng tiếp cận chăm sóc sức khỏe, hòa nhập tài chính và chất lượng giáo dục. Những lĩnh vực này có ý nghĩa kinh tế và xã hội quan trọng đối với Ấn Độ để đạt được vị thế quốc gia phát triển vào năm 2047. Tại hội nghị thượng đỉnh, các nhà hoạch định chính sách nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo (AI) phải bổ trợ cho các cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số chứ không tồn tại một cách riêng lẻ. Bằng cách tích hợp AI vào các hệ thống công cộng, Ấn Độ đặt mục tiêu khai thác AI không chỉ để tăng năng suất tại doanh nghiệp mà còn đóng góp cho sự phát triển xã hội. Cách tiếp cận này phù hợp với kinh nghiệm của Ấn Độ trong việc xây dựng các sản phẩm công cộng kỹ thuật số quy mô lớn như định danh kỹ thuật số, thanh toán và nền tảng dữ liệu. Phía Ấn Độ cũng nhấn mạnh ba nguyên tắc liên kết chặt chẽ: tính toàn diện, trách nhiệm và chủ quyền. Tính toàn diện có nghĩa là các công cụ AI phải dễ tiếp cận bằng nhiều ngôn ngữ và có thể sử dụng được bởi người dân thuộc mọi tầng lớp kinh tế xã hội. Trách nhiệm đề cập đến các tiêu chuẩn đạo đức, tính minh bạch và an toàn trong các hệ thống AI. Chủ quyền bao gồm khả năng xây dựng và triển khai các mô hình AI bằng cách sử dụng dữ liệu và cơ sở hạ tầng điện toán trong nước, giảm sự phụ thuộc quá mức vào các bên ngoài. Ấn Độ chủ trương đưa ra khuôn khổ trung tâm trong quản trị AI, khẳng định tuyên bố mạnh mẽ trên cả phương diện triết học và chính sách, rằng giá trị tương lai của AI không nằm ở các chỉ số kỹ thuật hay vốn hóa thị trường, mà được cân đo bằng chính chất lượng cuộc sống của những người đang bị gạt ra bên lề thời đại số (Slobodan Kovrlija, 2026).

Thông qua tầm nhìn MANAV, Ấn Độ mong muốn định hình lại các quy tắc quản trị AI toàn cầu theo hướng có lợi cho các nước đang phát triển, đồng thời củng cố chủ quyền công nghệ và chuỗi cung ứng chiến lược của chính mình ( Karthik Nachiappan, 2026) . Ngoại giao Ấn Độ đưa ra lộ trình tích hợp đạo đức vào chiến lược công nghiệp, quyền dữ liệu và hạ tầng số đại chúng (DPI). Điều này giúp các quốc gia có thể vừa phát triển công nghệ vừa giữ vững chủ quyền dân chủ mà không phải phụ thuộc vào các mô hình kỹ nghệ mang tính định đoạt (techno-deterministic) của phương Tây (A.Shaji George và cộng sự, 2026).

Quan hệ đối tác và hợp tác Nam – Nam

Trong một kỷ nguyên mà năng lực AI gắn liền với quyền lực địa chính trị, các mối quan hệ đối tác song phương và đa phương sẽ trực tiếp tái định hình hệ thống liên minh cũng như chuỗi cung ứng toàn cầu. Ấn Độ phát triển tầm nhìn MANAV làm công cụ ngoại giao để tập hợp và đại diện cho tiếng nói, lợi ích của các nước thuộc khối Nam bán cầu. Với thị trường 1,4 tỷ dân và kinh nghiệm triển khai công nghệ trong các môi trường khắc nghiệt, phức tạp, Ấn Độ chứng minh rằng mô hình của mình có tính thực tiễn cao đối với các nước đang phát triển. Giữa bối cảnh các cơ chế đa phương đang bế tắc trong việc đạt đồng thuận về luật lệ AI, Ấn Độ tự đặt mình vào vị trí cầu nối (bridge) hòa giải các tầm nhìn xung đột. Khung MANAV giúp xóa bỏ lằn ranh giả tạo giữa một “AI có trách nhiệm” và một “AI có tính cạnh tranh thương mại”, mở ra không gian hợp tác quốc tế cởi mở hơn (A.Shaji George và cộng sự, 2026).

Hội nghị thượng đỉnh đã đặt trọng tâm vào hợp tác Nam - Nam và nâng cao năng lực nội tại. Trong đó, các phiên thảo luận đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống tiêu chuẩn tương thích cùng các công cụ an toàn được tùy chỉnh phù hợp với đặc thù của các nền kinh tế đang phát triển; phương thức hợp tác này được xem là một tất yếu về cả công nghệ lẫn kinh tế nhằm ngăn chặn nguy cơ các quốc gia đang phát triển trở thành những chủ thể thụ động trong cuộc đua AI toàn cầu. Ngoài ra, Ấn Độ cũng nhấn mạnh việc dân chủ hóa quyền truy cập vào các nguồn tài nguyên AI. Phương thức hợp tác này không chỉ gia tăng vị thế ngoại giao của Ấn Độ mà còn củng cố vai trò dẫn dắt của quốc gia này đối với khu vực Nam bán cầu. Ấn Độ định hướng thúc đẩy hợp tác chiến lược với các quốc gia đang phát triển thông qua việc tìm kiếm cơ hội thiết lập quan hệ đối tác với các quốc gia thuộc châu Á và châu Phi.

Ấn Độ tập trung vào chiến lược kiến tạo liên minh thông qua các thỏa thuận mục tiêu có tính chiến lược. Ấn Độ đã tham gia vào sáng kiến Pax Silica do Hoa Kỳ khởi xướng, đồng thời ký kết Tuyên bố chung về Quan hệ đối tác cơ hội AI giữa hai nước. Các cam kết này đã thiết lập mối liên kết chặt chẽ giữa cơ chế quản trị AI với chuỗi cung ứng chất bán dẫn, khoáng sản thiết yếu, đầu tư hạ tầng trung tâm dữ liệu, cũng như các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) chung.

Trước bối cảnh cấu trúc quyền lực bất đối xứng, nơi hệ sinh thái AI toàn cầu bị chi phối phần lớn bởi các tập đoàn công nghệ đa quốc gia và Thung lũng Silicon, việc kiến tạo các lộ trình phát triển đa dạng trở thành một yêu cầu cấp thiết. Khác với các nền tảng đóng độc quyền của Thung lũng Silicon, mô hình DPI của Ấn Độ dựa trên các giao thức mở (open protocols) và kiến trúc vì lợi ích công cộng. Thông qua các diễn đàn đa phương lớn (như G20), Ấn Độ tích cực thúc đẩy và hỗ trợ kỹ thuật để các nước đang phát triển tự xây dựng hệ thống tương tự. MANAV chính là bước tiến hóa về mặt pháp lý và đạo đức để bảo vệ và vận hành các hạ tầng công cộng kỹ thuật số này trên quy mô toàn cầu (A.Shaji George và cộng sự, 2026). Thủ tướng Ấn Độ đã đề xuất một tầm nhìn thay thế: thay vì tiếp cận AI như một tài sản chiến lược độc quyền, khuôn khổ phát triển sẽ tập trung vào mô hình mã nguồn mở và cơ chế đồng kiến tạo. Bằng cách định vị quốc gia như một cầu nối địa - chính trị giữa các nền kinh tế phát triển và đang phát triển, Ấn Độ đã gia tăng đáng kể đòn bẩy chiến lược của mình. Do đó, các sáng kiến hợp tác liên quan đến sản xuất chất bán dẫn, quản trị dữ liệu và trao đổi học thuật không chỉ đơn thuần là các dự án kỹ thuật, mà còn là công cụ cốt lõi củng cố vị thế của Ấn Độ trong các mạng lưới công nghệ mới nổi.

Tài liệu tham khảo

1. George, A. S., Baskar, T., & Karthikeyan, M. M. (2026). India's M.A.N.A.V Vision: Redefining Global AI Governance Through Human-Centric Principles and Strategic Sovereignty. Partners Universal Innovative Research Publication , 4 (1), 69–91.

2. IN Diplomacy. (2026, February 20). Shaping a human-centric AI future: PM Narendra Modi unveils Bharat’s MANAV vision at the India AI Impact Summit . https://indiplomacy.com/2026/02/20/shaping-a-human-centric-ai-future-pm-narendra-modi-unveils-bharats-manav-vision-at-the-india-ai-impact-summit/

3. Kovrlija, S. (2026, February 23). The MANAV manifesto: Reclaiming agency for the majority . DiPLO. https://www.diplomacy.edu/blog/the-manav-manifesto-reclaiming-agency-for-the-majority/

4. Nachiappan, K. (2026, February 23). India’s AI Diplomacy through the AI Impact Summit . Institute of South Asian Studies.

5. Rai, V. (2026, February 25). India AI Impact Summit 2026: A Technological Turning Point . Institute of South Asian Studies.