Tham dự Hội thảo có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học như PGS.TS. Nguyễn Duy Dũng, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đông Nam Á; ThS. Nguyễn Minh Phương, Giảng viên Học viện Ngoại giao; TS. Hồ Thị Duyên, Đại học Luật Hà Nội; TS. Ngô Văn Vũ, Trường Đại học Tài chính – Marketing, cùng các nhà nghiên cứu đến từ các viện thuộc khối quốc tế tại trụ sở 176 Thái Hà.

Về phía Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ có PGS. TS. Đặng Minh Đức, Phó Viện trưởng, Chủ nhiệm nhiệm vụ; cùng các thành viên nhiệm vụ khoa học và đông đảo cán bộ nghiên cứu của Viện.

Phát biểu khai mạc và chủ trì Hội thảo, PGS.TS. Đặng Minh Đức nhấn mạnh rằng trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đối mặt với các thách thức về già hóa dân số, bất bình đẳng xã hội và yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị công, việc nghiên cứu mô hình quản trị địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội tại các nước châu Âu có ý nghĩa thiết thực đối với Việt Nam. Theo PGS.TS. Đặng Minh Đức, kinh nghiệm của các quốc gia châu Âu trong phân cấp quản lý, huy động nguồn lực xã hội và tăng cường vai trò của chính quyền địa phương sẽ góp phần cung cấp thêm luận cứ khoa học và thực tiễn cho quá trình hoàn thiện chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam hiện nay.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã trình bày và trao đổi nhiều tham luận có giá trị khoa học và thực tiễn. Trong đó, tham luận “Quản trị địa phương trong chính sách an sinh xã hội ở Ba Lan: cải cách thể chế, hiệu quả thực tiễn và gợi mở chính sách cho Việt Nam” do ThS. Nguyễn Minh Phương trình bày đã phân tích quá trình cải cách thể chế tại Ba Lan, làm rõ vai trò của chính quyền địa phương trong cung cấp dịch vụ xã hội và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Từ đó, ThS. Nguyễn Minh Phương đã đưa ra 6 gợi mở chính sách cho Việt Nam: 1. Tích hợp và tinh gọn an sinh xã hội cơ sở;  2. Xã hội hóa công tác chăm sóc; 3. Hỗ trợ bảo hiểm tự nguyện; 4. Số hóa toàn diện; 5. Đổi mới Trung tâm Dịch vụ việc làm; 6. Tăng cường thanh tra, giám sát.

Trong tham luận “Quản trị địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội ở Pháp” của ThS. Hồ Thị Thu Huyền chỉ ra rằng trong hệ thống an sinh xã hội của Pháp, vai trò của cấp trung ương và cấp địa phương được phân định rõ ràng. Trong đó: Ở cấp trung ương, Quốc hội và Chính phủ giữ vai trò định hướng chiến lược và điều tiết toàn bộ hệ thống an sinh xã hội; Ở cấp địa phương, việc bảo đảm an sinh xã hội được thực hiện chủ yếu thông qua mạng lưới các quỹ an sinh xã hội cơ sở và khu vực; Về mặt thẩm quyền, cấp địa phương không có quyền hoạch định chính sách hay ban hành các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực an sinh xã hội, nhưng được trao quyền tổ chức, quản lý và điều chỉnh việc thực thi chính sách an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, tham luận “Vai trò của chính quyền địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội ở Việt Nam - Thực trạng và một số kiến nghị” do TS. Hồ Thị Duyên trình bày đã đánh giá thực trạng thực thi chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam, chỉ ra những khó khăn, hạn chế trong quá trình triển khai ở địa phương và đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản trị địa phương trong lĩnh vực này.

Trong phần thảo luận tại Hội thảo, PGS.TS. Nguyễn Duy Dũng đánh giá cao ý nghĩa của chủ đề nghiên cứu, đồng thời cho rằng lĩnh vực nghiên cứu về quản trị địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội ở Việt Nam hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn, đặc biệt dưới góc độ pháp lý và quản trị nhà nước. Theo ông, chính quyền địa phương là chủ thể không thể thiếu trong hệ thống an sinh xã hội, giữ vai trò trực tiếp trong việc tổ chức thực thi chính sách, hỗ trợ người dân và bảo đảm công bằng xã hội tại cơ sở. Ông cũng nhấn mạnh rằng quản trị địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với phương thức quản lý nhà nước, cơ chế phân cấp, phân quyền cũng như năng lực điều hành của chính quyền các cấp. Vì vậy, việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế cần được đặt trong bối cảnh thực tiễn của Việt Nam nhằm góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị địa phương và bảo đảm thực hiện tốt hơn các chính sách an sinh xã hội trong giai đoạn hiện nay.

Phát biểu tại Hội thảo, Bùi Việt Hưng cho rằng nghiên cứu về quản trị địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội cần tập trung vào bốn trụ cột quan trọng: Thứ nhất, xây dựng kế hoạch chiến lược gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thực thi chính sách an sinh xã hội ở địa phương. Theo ông, từ góc độ an sinh xã hội, nhiều kinh nghiệm của các nước châu Âu có giá trị tham khảo đối với Việt Nam trong việc tổ chức và vận hành hệ thống quản trị địa phương; Thứ hai, cần chú trọng đánh giá cơ chế phân cấp, phân quyền tại các quốc gia châu Âu, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến nguồn lực tài chính và tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội. Đây là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả triển khai chính sách tại địa phương; Thứ ba, năng lực thực thi của chính quyền địa phương cần được xem là một nội dung trọng tâm trong quản trị an sinh xã hội. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, khả năng phối hợp giữa các cấp chính quyền và hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách sẽ góp phần bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ an sinh xã hội; Thứ tư, ông nhấn mạnh vai trò của cơ chế giám sát và bảo đảm tính minh bạch trong quá trình thực hiện chính sách an sinh xã hội. Theo đó, việc tăng cường giám sát, công khai thông tin và nâng cao trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống an sinh xã hội.

Trong phần thảo luận, TS. Đinh Mạnh Tuấn đã có nhiều ý kiến trao đổi và góp ý đối với các bài tham luận được trình bày tại Hội thảo. TS. Tuấn đề xuất các bài nghiên cứu cần tiếp tục làm sâu sắc hơn sự khác biệt trong mô hình quản trị địa phương giữa các quốc gia châu Âu, đặc biệt là cơ chế phân cấp, phân quyền và khả năng huy động nguồn lực tài chính cho an sinh xã hội. TS. Tuấn, việc phân tích rõ hơn những yếu tố đặc thù về thể chế, năng lực quản trị và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội sẽ giúp các gợi mở chính sách cho Việt Nam có tính thực tiễn và khả thi cao hơn.

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Đặng Minh Đức ghi nhận và cảm ơn những ý kiến trao đổi sâu sắc, tâm huyết của các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự. Ông nhấn mạnh rằng các tham luận và ý kiến thảo luận tại Hội thảo đã tiếp cận nhiều góc độ quan trọng liên quan đến quản trị địa phương trong đảm bảo an sinh xã hội, từ kinh nghiệm của các nước châu Âu đến thực tiễn triển khai tại Việt Nam. Những trao đổi tại Hội thảo không chỉ góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu mà còn cung cấp nhiều gợi mở có giá trị cho việc hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường tính minh bạch trong quản trị an sinh xã hội ở địa phương./.