Chiều 4/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì cuộc họp làm việc với các cơ quan về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để xây dựng Nghị quyết trình Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV.

Cùng dự có Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; Lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và một số Thành phố lớn trực thuộc Trung ương.

Sau khi nghe báo cáo của Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và các ý kiến phát biểu, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao và cơ bản đồng tình, đồng thời nhấn mạnh 07 nội dung định hướng lớn. Trong đó, yêu cầu tầm nhìn Nghị quyết phải hướng tới năng lực trường tồn quốc gia, để đất nước tồn tại vững vàng, phát triển liên tục, giữ được bản sắc, chủ quyền, sức sáng tạo, sức sống dân tộc qua nhiều thế hệ, có khả năng vượt qua mọi xung đột, khủng hoảng tài chính, biến đổi khí hậu, đứt gãy công nghệ, dịch bệnh, già hóa dân số hay đảo lộn trật tự thế giới… Nghị quyết phải được xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc, kế thừa và phát triển sáng tạo các định hướng lớn đã được xác lập trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị đã được ban hành.

Do đó, việc tích hợp các nội dung này không phải là tập hợp, cắt ghép cơ học các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ đã có mà phải biết chắt lọc tinh túy, nắm bắt hồn cốt, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt và mối quan hệ hữu cơ giữa những điểm đột phá của từng nghị quyết để kết tinh thành một chỉnh thể thống nhất, tạo thành một khung tư duy phát triển nhất quán, đồng bộ, có sức dẫn dắt dài hạn, không biến nghị quyết thành bản tổng hợp lại các nghị quyết đã ban hành.

Về quan điểm chỉ đạo, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi chính sách phát triển phải hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, năng lực sáng tạo, phẩm giá, cơ hội phát triển và quyền thụ hưởng công bằng của nhân dân.

Doanh nghiệp phải trở thành trung tâm của đổi mới sáng tạo quốc gia, là lực lượng trung tâm tạo ra giá trị mới, công nghệ mới và năng lực cạnh tranh mới của nền kinh tế. Nhà nước phải chuyển mạnh sang mô hình quản trị hiện đại và kiến tạo phát triển, điều hành trên nền tảng số và dữ liệu, mở đường cho đổi mới sáng tạo và giải phóng nguồn lực xã hội.

Xã hội phải phát triển theo hướng sáng tạo, bao trùm và văn minh (đó phải là: xã hội học tập; xã hội sáng tạo; xã hội số; xã hội pháp quyền hiện đại; xã hội có mức độ tin cậy cao; và xã hội phát triển bao trùm). Mọi người dân phải có cơ hội tiếp cận công bằng đối với giáo dục, công nghệ, dữ liệu, dịch vụ công và các cơ hội phát triển.

Phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường và không gian sinh thái. Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, linh hoạt, thích ứng cao, bảo vệ tốt hơn các nhóm dễ bị tổn thương, nâng cao năng lực thích ứng và chuyển đổi nghề nghiệp của người lao động trong kỷ nguyên số.

Quốc phòng, an ninh phải đáp ứng với yêu cầu mới của không gian số, không gian công nghệ. Năng lực tự chủ chiến lược về công nghệ và dữ liệu phải trở thành một bộ phận quan trọng của chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Phải đảm bảo khả năng phòng thủ và đủ khả năng chiến thắng trong mọi hình thái chiến tranh, để đất nước luôn trong trạng thái an ninh, an toàn, hòa bình, ổn định và phát triển.

Về tầm nhìn phát triển, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, đến giữa thế kỷ XXI, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, có nền kinh tế hiện đại, nền khoa học - công nghệ tiên tiến, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, hạnh phúc; quốc phòng, an ninh vững chắc; uy tín và vị thế quốc tế ngày càng cao.

Nghị quyết cần nhìn xa hơn chuyển đổi số thông thường để chuẩn bị cho thời đại trí tuệ nhân tạo tổng quát, robot tự động, sinh học tổng hợp, điện toán lượng tử, các công nghệ có khả năng thay đổi căn bản cấu trúc lao động. Trong vài thập niên tới, nhiều công việc hiện nay có thể biến mất, nhiều kỹ năng sẽ lỗi thời, nhiều ngành mới chưa từng có sẽ ra đời...

Về mục tiêu và chỉ tiêu, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý: Mục tiêu tổng quát: Xây dựng mô hình phát triển mới nhằm tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo, sức cạnh tranh quốc gia, năng lực tự chủ của nền kinh tế và chất lượng sống của nhân dân; đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, xã hội tiến bộ, văn minh, bảo vệ môi trường, có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc bên ngoài; giữ vững ổn định chính trị, ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng - an ninh và chủ quyền quốc gia.

Yêu cầu về chỉ tiêu, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Nghị quyết cần xây dựng một hệ thống chỉ tiêu mới vừa thể hiện khát vọng phát triển của đất nước, vừa đo lường được kết quả thực thi trong từng giai đoạn.

Hệ thống chỉ tiêu cần được định lượng rõ, có mốc thời gian; bảo đảm khả thi nhưng đủ sức dẫn dắt chính sách; gắn với nguồn lực, công cụ thực hiện và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng địa phương.

Hệ thống chỉ tiêu cần toàn diện nhưng chọn lọc như: chất lượng, số lượng tăng trưởng và năng suất; năng lực con người và chất lượng sống; số lượng, năng lực doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; chất lượng thể chế và quản trị quốc gia; mức độ phát triển bao trùm và văn minh xã hội; chất lượng môi trường; sức chống chịu, khả năng thích ứng quốc gia; tự chủ chiến lược, an ninh năng lượng, lương thực, dữ liệu, tài chính; chuyển đổi xanh; niềm tin xã hội; văn hóa, hạnh phúc… Yêu cầu phải rõ mục tiêu, thước đo, dữ liệu, trách nhiệm, thời hạn, gắn với nguồn lực và cơ chế giám sát, trở thành công cụ quản trị, cảnh báo rủi ro và thúc đẩy trách nhiệm thực thi.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng gợi ý về 9 nội dung đột phá trong mô hình phát triển mới. Đồng thời yêu cầu Nghị quyết cần xác định rõ các chương trình hành động quốc gia, các đề án trọng điểm, có các chỉ tiêu đo lường cụ thể và cơ chế kiểm tra, giám sát định kỳ. Mỗi mục tiêu lớn phải gắn với một đầu mối chịu trách nhiệm, một hệ thống dữ liệu để theo dõi, có nguồn lực thực hiện và thời hạn cụ thể.

Cần lựa chọn một số địa phương, vùng kinh tế, ngành chiến lược hay các khu chức năng để thí điểm các cơ chế vượt trội về thể chế, tài chính, nhân lực, khoa học - công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo, mô hình quản trị đô thị. Những mô hình thành công phải được tổng kết, thể chế hóa và nhân rộng kịp thời, tránh mỗi địa phương hay từng ngành lại đi xin mở rộng áp dụng cơ chế.

Tinh thần chỉ đạo chung, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Nghị quyết cần khẳng định tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là xây dựng năng lực tự chủ sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia. Phát triển là phải làm cho đất nước có năng lực ngày càng cao hơn trong tự nhận thức thời đại, tự đổi mới thể chế, tự làm chủ tri thức và công nghệ, tự nuôi dưỡng con người sáng tạo, tự tái tạo môi trường sống, tự bảo vệ lợi ích quốc gia và tự mở rộng không gian phát triển.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Nghị quyết về mô hình phát triển mới của đất nước phải thể hiện tầm nhìn dài hạn, tư duy đột phá, khát vọng dân tộc và ý chí hành động mạnh mẽ. Đây phải là một nghị quyết mở đường, tạo khuôn khổ cho Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế tự tin, bản lĩnh, sáng tạo và trách nhiệm.

Tinh thần cao nhất là phát triển đất nước nhanh hơn, bền vững hơn, tự chủ hơn, nhân văn hơn; phát huy mạnh mẽ trí tuệ, bản lĩnh, văn hóa và sức sáng tạo của con người Việt Nam; xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc, có vị thế xứng đáng trong khu vực và trên thế giới.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, các cơ quan tiếp thu đầy đủ ý kiến tại cuộc họp, hoàn thiện Đề án và dự thảo Nghị quyết trình Bộ chính trị theo đúng tiến độ trước khi trình Hội nghị Trung ương 3, khóa XIV./.