Phát triển du lịch sáng tạo cho các làng nghề tại thành phố Đà Nẵng: Hướng đi bền vững từ khai thác giá trị văn hóa bản địa
Trong khuôn khổ thực hiện đề tài cấp Bộ giai đoạn 2025–2026 “Phát triển du lịch sáng tạo cho các làng nghề tại thành phố Đà Nẵng”, nhóm nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên) do TS. Trịnh Thị Thu làm chủ nhiệm đã tổ chức khảo sát thực địa tại một số làng nghề tiêu biểu trên địa bàn thành phố.

Làng gốm Thanh Hà là một trong những làng nghề truyền thống tiêu biểu với lịch sử lâu đời, nổi tiếng với các sản phẩm gốm thủ công mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Thanh Hà đang từng bước chuyển mình trở thành không gian du lịch sáng tạo, nơi du khách có thể trực tiếp tham gia vào quá trình làm gốm, từ tạo hình, nung sản phẩm, sản phẩm lưu niệm cho đến trang trí. Hoạt động kể chuyện về nghề, giới thiệu lịch sử làng nghề, kết hợp với trưng bày sản phẩm sáng tạo đã góp phần gia tăng giá trị trải nghiệm cho du khách. Các nghệ nhân không chỉ đóng vai trò sản xuất mà còn trở thành “người dẫn chuyện”, truyền tải những giá trị văn hóa phi vật thể thông qua từng sản phẩm. Hoạt động thiết kế sản phẩm lưu niệm sáng tạo cho phép du khách trực tiếp tham gia và cá nhân hóa sản phẩm, qua đó gia tăng giá trị văn hóa và tính tương tác.

Khác với làng gốm Thanh Hà, làng chài Nam Ô mang đặc trưng của một cộng đồng ven biển với các hoạt động đánh bắt và chế biến thủy sản truyền thống, tồn tại và phát triển ngay trong không gian đô thị biển của thành phố Đà Nẵng. Đây là một nguồn tài nguyên văn hóa – sinh thái biển, được khai thác theo hướng du lịch làng nghề trải nghiệm sáng tạo, giáo dục, học tập gắn với tri thức bản địa. Việc xây dựng không gian kể chuyện biển, nơi nghệ nhân chia sẻ lịch sử làng chài và tri thức dân gian, cùng với các lớp học ngắn về phân loại cá, kỹ thuật ướp muối và bảo quản hải sản sẽ góp phần nâng cao tính giáo dục của trải nghiệm. Hoạt động du lịch trở thành phương tiện truyền tải kiến thức nghề truyền thống. Du khách tham quan, tham gia các trải nghiệm đánh bắt như giăng lưới, kéo lưới hoặc đi thuyền cùng ngư dân (dưới dạng mô phỏng hoặc thực tế có kiểm soát), kết hợp với các workshop chế biến nước mắm, hải sản để hiểu rõ quy trình sản xuất và giá trị lao động. Việc lồng ghép các yếu tố này không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn góp phần bảo tồn và phát huy hệ tri thức truyền thống của làng nghề trong bối cảnh phát triển du lịch tại Đà Nẵng.

Trong bối cảnh phát triển du lịch sáng tạo, các làng nghề tại thành phố Đà Nẵng cần được quy hoạch như những không gian sáng tạo trong lòng đô thị, nơi kết hợp hài hòa giữa sản xuất, trải nghiệm và truyền tải giá trị văn hóa bản địa. Không gian làng nghề không chỉ giữ vai trò sản xuất mà cần được tổ chức như “không gian mở”, tích hợp khu trải nghiệm thủ công, trưng bày – thiết kế sản phẩm và kể chuyện văn hóa, tạo điều kiện để du khách tham gia và tương tác trực tiếp. Việc quy hoạch này cần đảm bảo cân bằng giữa bảo tồn và phát triển, giữ gìn cấu trúc truyền thống đồng thời mở rộng các hoạt động sáng tạo. Đây cũng là môi trường quan trọng để hình thành thế hệ nghệ nhân kế cận – lực lượng vừa tiếp thu kỹ thuật truyền thống, vừa có khả năng đổi mới sản phẩm, ứng dụng công nghệ và tổ chức trải nghiệm du lịch. Đặc biệt, việc nâng cao giá trị sản phẩm làng nghề dựa trên yếu tố văn hóa và bản địa thông qua lồng ghép câu chuyện lịch sử, biểu tượng văn hóa và tri thức truyền thống sẽ góp phần tạo nên sự khác biệt và gia tăng giá trị kinh tế. Bên cạnh đó, chính sách dành cho nghệ nhân đóng vai trò nền tảng, bao gồm việc tôn vinh, hỗ trợ tài chính, đào tạo kỹ năng du lịch và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Đồng thời, cần thúc đẩy cơ chế truyền nghề và tạo sinh kế hấp dẫn để thu hút người trẻ tham gia, qua đó đảm bảo sự kế thừa và phát triển lâu dài của làng nghề.

 

Anh-tin-bai
Khảo sát tại Làng nghề gốm Thanh Hà, cùng du khách lắng nghe câu chuyện nghề gốm

 

Anh-tin-bai
Ban chủ nhiệm đề tài làm việc với Bộ phận hoạt động du lịch Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công Phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng
Anh-tin-bai
Phỏng vấn chủ nhiệm Hợp tác xã du lịch làng nghề tại Hội An

 

Anh-tin-bai

 

Anh-tin-bai
Quang cảnh tham quan dành cho du khách với các sản phẩm lưu niệm sáng tạo, kể chuyện về làng nghề chài Nam Ô, thành phố Đà Nẵng
Nguồn bài viết: Viện Khoa học xã hội Vùng Trung Bộ và Tây Nguyên
Tin xem nhiều
Thống kê truy cập
  • Đang online: 1
  • Hôm nay: 1
  • Trong tuần: 1
  • Tất cả: 1