Nhiệm vụ nhằm làm rõ thực trạng biến đổi văn hoá tinh thần của người Ca Dong (một nhóm địa phương của dân tộc Xơ-đăng) tại địa bàn nghiên cứu; đồng thời phân tích các yếu tố tác động đến quá trình biến đổi trong bối cảnh hiện nay. Trên cơ sở đó, nhiệm vụ hướng tới nhận diện những vấn đề đặt ra và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá tinh thần của người Ca Dong.

Nhóm nghiên cứu đã triển khai khảo sát tại thôn Tà Ka - nơi tập trung đông đồng bào Ca Dong sinh sống. Theo số liệu của UBND xã Bờ Y năm 2025, toàn xã có 10.476 hộ với 35.487 nhân khẩu, gồm 17 dân tộc sinh sống tại 30 thôn, tổ dân phố; trong đó, dân tộc thiểu số chiếm 48% dân số toàn xã. Người Ca Dong có 9.278 khẩu, phân bố tại nhiều thôn, tập trung đông ở một số địa bàn như Thôn 5, Thôn 4, thôn Tà Ka, Kei Joi, Đăk Long Giao, Tổ dân phố 5… Thôn Tà Ka hiện có 183 hộ với 637 nhân khẩu; trong đó người Ca Dong có 141 hộ với 469 nhân khẩu.

Trong quá trình khảo sát, nhóm đã làm việc với lãnh đạo và cán bộ phụ trách mảng văn hóa - xã hội của Ủy ban nhân dân xã Bờ Y nhằm thu thập thông tin tổng quan về đời sống kinh tế, xã hội và văn hoá của người Ca Dong tại địa phương. Tiếp đó, nghiên cứu chuyên sâu được triển khai tại thôn Tà Ka thông qua 5 cuộc thảo luận nhóm và nhiều cuộc phỏng vấn sâu với các thông tín viên là lãnh đạo thôn, già làng, nghệ nhân và những người am hiểu văn hoá truyền thống.

Nội dung khảo sát tập trung vào sự biến đổi của các thành tố văn hoá tinh thần như tín ngưỡng, nghi lễ, âm nhạc dân gian và các hình thức sinh hoạt cộng đồng. Kết quả khảo sát đã bước đầu làm rõ thực trạng biến đổi văn hoá tinh thần của người Ca Dong tại xã Bờ Y trong bối cảnh hiện nay. Dưới tác động của kinh tế thị trường, quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và giao lưu văn hoá, nhiều yếu tố văn hoá truyền thống đã và đang có sự thay đổi cả về hình thức lẫn nội dung. Tuy nhiên, các giá trị văn hoá cốt lõi, đặc biệt là nghệ thuật trình diễn dân gian, tín ngưỡng và các hình thức sinh hoạt cộng đồng, vẫn được duy trì và đóng vai trò quan trọng trong đời sống.  

Từ thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nhận diện đúng mức các xu hướng biến đổi, đồng thời xây dựng các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá tinh thần theo hướng thích ứng với bối cảnh mới. Việc kết hợp giữa bảo tồn các giá trị truyền thống và phát triển bền vững không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá của người Ca Dong mà còn đóng góp vào sự đa dạng văn hoá chung của quốc gia trong tiến trình hội nhập và phát triển.