Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gia tăng tại khu vực Đông Nam Á, Tiểu vùng sông Mekong nổi lên như một không gian địa chính trị và địa kinh tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những năm gần đây, Trung Quốc đẩy mạnh hiện diện thông qua các sáng kiến kết nối hạ tầng, đầu tư và thương mại, trong khi Mỹ cũng tăng cường các hoạt động hợp tác phát triển, an ninh và thúc đẩy vai trò tại khu vực. Chính vì vậy, việc khảo sát thực tế tại các quốc gia nằm trong Tiểu vùng sông Mekong có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá tác động của cạnh tranh Mỹ - Trung đối với các nước trong khu vực cũng như đối với Việt Nam.

Tại thủ đô Viêng Chăn, Đoàn đã có buổi làm việc với Viện Kinh tế và Khoa học Xã hội Lào. Hai bên đã trao đổi nhiều nội dung liên quan đến tình hình kinh tế - xã hội của Lào hiện nay, những thành tựu và thách thức trong quá trình phát triển đất nước, cũng như các vấn đề nổi bật trong quan hệ Trung Quốc - Lào. Một trong những nội dung được quan tâm đặc biệt là tác động của tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đối với nền kinh tế Lào và toàn khu vực Mekong. Các chuyên gia cho rằng tuyến đường sắt này không chỉ góp phần thúc đẩy kết nối hạ tầng, thương mại và du lịch, mà còn phản ánh mức độ gia tăng ảnh hưởng kinh tế và chiến lược của Trung Quốc tại Lào. Bên cạnh đó, hai bên cũng trao đổi về xu hướng đầu tư của Mỹ và Trung Quốc tại Lào trong các lĩnh vực năng lượng, hạ tầng, logistics và công nghệ, đồng thời phân tích những tác động đa chiều của quá trình cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn đối với an ninh và phát triển của khu vực Tiểu vùng sông Mekong.

Tại Bangkok, Đoàn đã có buổi trao đổi với các chuyên gia từ Chương trình Nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Đại học Chulalongkorn. Nội dung trao đổi tập trung vào tình hình kinh tế - xã hội của Thái Lan, ảnh hưởng kinh tế ngày càng gia tăng của Trung Quốc tại Thái Lan, cũng như triển vọng quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong bối cảnh khu vực đang có nhiều biến động.

Các chuyên gia Thái Lan nhận định rằng Trung Quốc đang ngày càng gia tăng ảnh hưởng kinh tế tại Thái Lan thông qua đầu tư, thương mại, du lịch và các dự án kết nối hạ tầng. Đồng thời, Thái Lan vẫn duy trì chính sách đối ngoại linh hoạt nhằm cân bằng quan hệ với các nước lớn, trong đó có Mỹ và Trung Quốc. Hai bên cũng trao đổi về triển vọng quan hệ Việt Nam - Thái Lan trong thời gian tới, nhất là trong bối cảnh hai nước đều đóng vai trò quan trọng trong ASEAN và cùng chia sẻ lợi ích trong việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại khu vực Mekong.

Ngoài ra, Đoàn còn có buổi trao đổi học thuật với các chuyên gia tại Khoa Nghiên cứu Đông Á thuộc Đại học Thammasat. Nội dung thảo luận tập trung vào quan hệ Thái Lan - Campuchia, quan hệ Trung Quốc - Campuchia và những tác động địa chính trị đối với khu vực Mekong trong thời gian gần đây. Các chuyên gia cho rằng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đang tạo ra cả cơ hội và thách thức đối với các quốc gia trong khu vực, đồng thời làm gia tăng yêu cầu về việc nâng cao năng lực thích ứng, duy trì cân bằng chiến lược và tăng cường hợp tác nội khối ASEAN.

Thông qua các buổi làm việc và trao đổi học thuật, Đoàn khảo sát đã thu thập được nhiều thông tin thực tiễn có giá trị phục vụ nghiên cứu Đề tài. Những kết quả bước đầu từ chuyến khảo sát sẽ góp phần làm rõ hơn những xu hướng cạnh tranh địa chiến lược Mỹ - Trung tại Tiểu vùng sông Mekong, tác động đối với các quốc gia trong khu vực cũng như những hàm ý chính sách đối với Việt Nam trong giai đoạn tới.

Chuyến khảo sát cũng góp phần tăng cường quan hệ hợp tác học thuật giữa Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ với các cơ quan nghiên cứu và trường đại học tại Lào và Thái Lan, mở ra nhiều cơ hội trao đổi chuyên môn và hợp tác nghiên cứu trong tương lai. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm thúc đẩy kết nối học thuật khu vực, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đóng góp vào quá trình hoạch định chính sách đối ngoại, phát triển và hội nhập của Việt Nam trong bối cảnh quốc tế đang có nhiều biến động phức tạp.

Một số hình ảnh của Đoàn công tác: